IRAN: TAIFA LINALOLIPIGA HATUA KUBWA MBELE LICHA YA VIKWAZO VIKALI VYA KIUCHUMI.

Na Masudi Rugombana.

Iran, taifa linalopatikana katika eneo la kimkakati la Magharibi ya bara la Asia kati ya bahari mbili Muhimu za Arabian na Caspian linapakana na mataifa saba ambayo ni Iraq na Uturuki kwa upande wa magharibi na kaskazini Magharibi, Armenia na Azerbaijan kwa Upande wa Kaskazini, Turkmenstan kwa upande wa Kaskazini Mashariki, Afghanistan kwa upande wa Mashariki na Pakistan kwa upande wa kusini Mashariki.

Taifa hilo la kiajemi linaloshika nafasi ya 19 Duniani kwa  ukubwa wa eneo la kilomita za mraba 1,648,195 limebarikiwa utajiri mkubwa wa maliasili ambazo ni mafuta (petroleum), gesi asilia( natural gas), Makaa ya mawe (coal) pamoja na madini ya chromium, copper, iron ore, lead, manganese, zinc na sulfur.

Iran ni Jamhuri ya Kiislam yenye kuongozwa kwa kufuata misingi ya sharia za kiislam chini ya kiongozi wa Kidini Ayatollah Sayyid Ali Khamenei aliyechukua madaraka mnamo tarehe 4 June, 1989 mara tu baada ya kufariki kwa kiongozi na muasisi wa mapinduzi matukufu ya Kiislam ya mwaka 1979  Sayyid Ruhollah Musavi Khomeini aliyefariki tarehe 3 June, 1989. Ayatollah Sayyid Ali Khamenei ndiye kiongozi mkuu wa nchi na amiri jeshi mkuu ( commander-in-chief )
 wa vikosi vyote vya ulinzi na usalama vya Iran. Kiongozi wa Shughuli za Serikali ni Rais ambaye huchaguliwa na wananchi kwa njia ya kidemokrasia kupitia sanduku la kura mara moja kila baada ya miaka minne. Rais wa sasa wa Iran anaitwa Hassan Rouhani.

Iran ni taifa la pili lenye nguvu kubwa za kijeshi katika eneo la mashariki ya kati baada ya Uturuki, linashika nafasi ya kumi na nne Duniani likiwaacha nyuma mahasimu wake wakuu Israel inayoshika nafasi ya kumi na saba na Saudi arabia inayoshika nafasi ya ishirini na tano (hii ni kwa mujibu wa rank za global fire power kwa mwaka huu wa 2019).

Tofauti na mataifa mengine ya mashariki ya kati, Iran ni taifa lenye uzoefu mkubwa wa kupigana vita vya muda mrefu bila kusaidiwa na mataifa mengine sambamba na kupigana vita mbadala (proxy war) za muda mrefu tena kwa mafanikio makubwa dhidi ya mahasimu wake Marekani, Israel na Saudi Arabia katika eneo lote la mashariki ya kati kuanzia Syria, Lebanon, Israel/Palestina, Iraq na Yemen ikifadhili na kutoa mafunzo ya kijeshi kwa makundi ukombozi ya wapiganaji ya Hamas, Hizbullah, Hauth na Makundi makubwa ya wapiganaji wa Kishia ya Mahd na Badr nchini Iraq ambayo yalipigana kwa mafanikio makubwa sambamba na jeshi la Iraq dhidi ya kundi la Kigaidi la Islamic State lililokuwa likifadhiliwa na kupewa mafunzo kijeshi na mataifa ya Qatar, Saudi Arabia, Israel na Uturuki.

Ni ufadhili na mafunzo ya kijeshi ya Iran ndiyo yaliyoliwezesha kundi la Hizbullah kuyashinda na kuyatimua majeshi ya Israel katika eneo la kusini mwa Lebanon katika vita iliyojulikana kama South Lebanon conflict au Security zone conflict iliyopiganwa kwa muda wa miaka kumi na tano (1985-2000). Pia ni ufadhili na mafunzo hayo hayo ya kijeshi kutoka Iran yaliyoliwezesha kundi la Hizbullah kuipeleka puta Israel katika vita baina yao iliyopiganwa mwaka 2006 kati ya July 12 hadi August 14. Vita hii inajulikana huko nchini Israel kwa lugha kiebrania kama Milhemet Levanon HaShniya ikimaanisha vita ya pili ya Lebanon (Second Lebanon War) iliyopelekea vifo vya makomandoo 121 wa Israel na wanamgambo wa Hizbullah 250. Ni katika vita hii ndipo baraza la usalama wa umoja wa mataifa lilipoingilia kati kwa kusimamia makubaliano ya kusitisha vita ikiwa ni pamoja na kupeleka askari wa kulinda amani wa Umoja wa mataifa na jeshi la Lebanon kushika udhibiti katika maeneo yaliyokuwa yakishiliwa na  Hizbullah baada ya vikosi vya Hizbullah kutakiwa kujiondoa katika maeneo hayo.

Ni ufadhili wa Iran ndio ulioanzisha na kuimarisha kundi la Hamas huko ukanda wa Gaza mnamo mwaka 1985. Ni mafunzo ya kijeshi ya Iran na msaada wa silaha ndio unaolipa nguvu kubwa tawi la kijeshi la Hamas la Izzudin al Qassam na kuwaibua makamanda shupavu wa Kipalestina kama vile Mohammed Deif (Abuu Khalid) na Marwan Issa. Ni mipango iliyokwenda shule ya Iran iliyoliwezesha kundi la Hamas kutembeza kipigo cha mbwa koko kupitia mashambulizi ya kustukiza dhidi ya askari wa Israel na Walowezi wa Kiyahudi huko Gaza hadi kupelekea Waziri mkuu wa Israel Jenerali Ariel Sharon kuyaondoa majeshi ya Israel pamoja na Walowezi wa Kiyahudi huko Gaza mnamo mwaka 2005 ikiwa ni pamoja na kubomoa nyumba za Walowezi hao.

Ni ufadhili wa Iran pamoja na mafunzo ya kijeshi ndio umeifanya Saudi Arabia iliyotangaza kuwa itashinda vita vya Yemen ndani ya mwezi mmoja mwaka 2015 kushindwa kutekeleza azma yake na kujikuta ikiendelea kupigana vita bila mafanikio kwa muda wa miaka mitano sasa dhidi ya Wapiganaji wa Houthi huko Yemen licha ya kupewa misaada lukuki ya kiintelijensia na Mataifa ya Israel na  Marekani. Yaani Saudi Arabia inatia huruma kwa namna drone za wapiganaji wa Houth ambazo zinatengenezwa nchini Iran zinavyowachapa ndani ya Saudia kila kukicha.

Kinachowaumiza vichwa maadui wa Iran ni kwamba silaha inazotumia Iran katika hizo vita zote zinatengenezwa nchini Iran na wataalamu ambao ni raia wa Iran tena kwa teknolojia yao wenyewe Wairan. Mifumo ya Ulinzi wa anga ya Iran ya Khordad 3, Khordad 15 advance Air defense System na Bavar 373 ni tishio kubwa kwa ndege vita za maadui. Marekani ilionja makali ya mfumo wa Ulinzi wa anga wa Iran pale ndege yake ghali zaidi isiyokuwa na rubani (UAV) au ukipenda unaweza kuiita drone aina ya RQ-4A Global Hawk yenye thamani ya Dola za kimarekani milioni 222 ilipodunguliwa mara tu ilipojaribu kuingia kwenye anga ya Iran kupitia mlango bahari wa Hormuz.  Thamani ya hiyo drone iliyodunguliwa na kombora aina ya Sayyad 3 lililovurumishwa kutoka kwenye mfumo wa ulinzi wa anga wa Khordad 3 ni sawa na ndege mbili za kizazi cha tano za F-35C stealth fighter.

Iran imepata mafanikio makubwa katika nyanja mbalimbali licha ya vikwazo vikali vya kiuchumi ilivyowekewa na Umoja wa Mataifa, Marekani na nchi za Ulaya Magharibi. Mafanikio hayo yametokana na taifa hilo kuwekeza zaidi katika Elimu hatua ambayo imewawezesha kupata wataalamu wengi katika fani mbali mbali hivyo kujitosheleza katika sekta mbalimbali kuanzia elimu, afya, kilimo, viwanda, nishati, madini n.k.

Leo hii Iran inatengeneza Magari yao wenyewe kuanzia ya kijeshi hadi ya kiraia tena ya kisasa, vifaru, Nyambizi, ndege za kivita na kiraia zikiwemo ndege zisizokuwa na rubani (UAV/Drones)makombora ya masafa mafupi, masafa ya kati na masafa marefu, Rockets kwa ajili ya mambo ya utafiti wa anga za mbali, meli za kivita na meli za kiraia, simu za mikononi (Smartphones) pamoja na vifaa tiba vya aina mbalimbali. Ikiwa na asilimia ishirini (20%) ardhi yenye rutuba, Iran ni mzalishaji na msambazaji mkubwa wa chakula katika eneo lote la Mashariki ya kati na katikati ya bara la Asia.

Nyambizi ya Iran inayoitwa Fateh ni mojawapo ya zana za kivita
 zinazotengenezwa nchini Iran.

Mafanikio inayopata Iran katika nyanja mbalimbali licha ya vikwazo vikali inavyowekewa kila kukicha yanatufundisha kuwa kila palipo na changamoto ndipo inapopatikana njia ya mafanikio.

Ukinakili Makala zangu kumbuka kufanya acknowledgment.
© Copy rights of this article reserved
®Written by Masudi Rugombana

Napatikana kupitia simu namba

+255743 184 044.
Email: masudirugombana@gmail.com

ZHOU ENLAI: MWANADIPLOMASIA MASHUHURI ALIYEMALIZA UHASAMA KATI YA CHINA NA MATAIFA YA ULAYA MAGHARIBI NA KUJENGA MSINGI WA USHIRIKIANO KATI YA CHINA NA MATAIFA YA AFRIKA.

Na Masudi Rugombana.

“Kwa hakika huyu ni mtu mwenye ubongo bora kuliko watu wote niliowahi kukutana nao katika nyanja ya siasa za kimataifa” Maneno haya aliyatamka Dag Hammarskjöld wakati huo akihudumu katika nafasi ya ukatibu mkuu wa umoja wa mataifa alipokuwa akimzungumzia Zhou Enlai, Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Watu wa China chini ya Utawala wa Mao Zedong (Mao Tse Tung)

Zhou Enlai

Zhou Enlai (tamka Chou En-lai) anatajwa kuwa miongoni mwa wanadiplomasia mashuhuri kabisa kuwahi kutokea nchini China na barani Asia. Alihudumu katika cheo cha Waziri Mkuu wa Jamhuri ya watu wa china kuanzia Octoba 1949 hadi Januari 1976 na wakati huo huo akitumikia cheo cha Waziri wa mambo ya nchi za nje wa China kati ya mwaka 1949 hadi mwaka 1958. Anaheshimika zaidi nchini mwake kuwa ndiye Muasisi wa diplomasia ya China na Mhamasishaji mkubwa wa amani Duniani. Yeye pamoja na Mao ndio waliosisi na kutekeleza kwa ufanisi mkubwa sera huru ya mambo ya nchi za nje ya China. Ndiye mwanadiplomasia aliyefanya juhudi kubwa za kuondoa uhasama uliokuwepo baina ya Jamhuri ya watu wa China na Mataifa ya Ulaya Magharibi, uhasama uliotokana na vita ya Korea.

Mwaka 1971 Zhou Enlai alikutana kwa siri na Henry Kissinger, mshauri wa masuala ya usalama wa rais Richard Nixon wa Marekani alipokwenda China kwa ajili ya kuandaa mkutano kati ya marais Richard Nixon na Mao Tse Tung. Ni matokeo ya mkutano huo ndio yaliyoanzisha uhusiano wa kibiashara kati ya Marekani na China ambapo Marekani iliruhusu meli zake kufanya biashara na China huku zikipeperusha bendera za nchi nyingine (under foreign flags) na kuruhusu China kuuza bidhaa zake nchini Marekani kwa mara ya kwanza tokea kumalizika wa vita vya Korea.

Juhudi za Mwanadiplomasia Zhou Enlai zilipelekea uhusiano wa kidiplomasia kati ya China na Marekani kuimarika zaidi baada ya kufanikisha ziara ya kihistoria ya rais Richard Nixon mnamo mwaka 1972.  Na hatimaye  Marekani kutangaza rasmi kuitambua Jamhuri ya Watu wa China kwa kuvunja uhusiano wa moja kwa moja wa kidiplomasia na Kisiwa cha Taiwan mwaka 1979. Pia umahiri wake katika masuala ya diplomasia ndio uliofanikisha kurejesha kiti cha Jamhuri ya Watu wa China katika umoja wa Mataifa mnamo October 25 mwaka 1971,  awali ya hapo,  Taiwan ndiyo ilikuwa ikitambuliwa rasmi kama Mwakilishi halali wa wananchi wa China katika umoja wa Mataifa.

USHIRIKIANO BAINA YA CHINA NA MATAIFA YA AFRIKA
Ni Zhou Enlai ndiye aliyeasisi  Ushirikiano baina ya China na Afrika. Ni baada ya kuhudhuria mkutano wa Bandung ( Bandung Conference), mkutano wa Kwanza mkubwa baina ya Nchi za Afrika na bara la Asia ulifanyika huko nchini Indonesia mwaka 1955 uliohudhuriwa na mataifa 29, sita kutoka Afrika ambayo ni Ethiopia, Misri, Libya, Sudan, Liberia na Guinea. Mkutano huo ulikusudiwa kuimarisha uhusiano wa kiuchumi na kibiashara baina ya nchi za Asia na Afrika, pia kupinga ukoloni na ukoloni mamboleo. Mkutano  wa Bandung ulikuwa ni mojawapo katika hatua muhimu kuelekea kuanzishwa kwa Umoja wa nchi zisizofungamana na upande wowote ( The Non-Aligned Movement ).

Ni katika mkutano huo ndipo Zhou Enlai alipofanya majadiliano ya kwanza na nchi za Kiafrika yaliyopelekea kuanzisha uhusiano wa kidiplomasia  baina ya China na nchi za kiafrika. Na mwaka ulifuata (Mwezi May, 1956) Misri ikawa taifa la kwanza barani Afrika kuanzisha uhusiano wa kidiplomasia na China. Hadi kufikia mwanzoni mwa miaka ya 1960 nchi kumi za Afrika ikiwa ni pamoja na Morocco, Algeria na Sudan zilikuwa tayari zimeshaanzisha uhusiano wa kidiplomasia na China.

Uhusiano baina ya China na Afrika uliimarika zaidi baada ya Ziara ndefu ya siku 51 ya Waziri Mkuu wa China Zhou Enlai kwenye mataifa kumi ya Afrika kati ya December 14, 1963 hadi February 04, 1964, akiweka historia ya kuwa kiongozi wa kwanza wa ngazi ya juu katika Serikali ya China kuzuru bara la Afrika akitembelea mataifa ya Misri, Somalia, Tunisia,  Ethiopia, Algeria, Morocco, Ghana, Mali, Guinea na Sudan. Ziara hiyo inaelezwa kuwa ndio ziara ndefu kuliko zote kuwahi kufanywa na kiongozi wa China barani Afrika.

ZHOU ENLAI  AITEMBELEA TANZANIA
Tanganyika ilikuwa ni miongoni mwa nchi alizopanga kutembelea, lakini ziara yake iliahirishwa kutokana na kuingiliana na tukio la kihistoria la mapinduzi ya Zanzibar. Hata hivyo Zhou Enlai alifanya ziara ya kiserikali nchini Tanzania mnamo June 4, 1965 kwa Mwaliko wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania hayati Julius Nyerere. Ziara ambayo ilifungua ushirikiano wa kidiplomasia, kisiasa na kiuchumi baina ya China na Tanzania.

Zhou Enlai na Julius Nyerere

Ni wakati huo ndio vita baridi ikishika kasi na Mataifa mengi ya Afrika yakijipatia uhuru kutoka kwa Wakoloni. Mengi yakiogopa kufuata sera za kijamaa na kushirikiana na Mataifa Makubwa ya kijamaa kama China na Urusi kwa hofu ya kutengwa,  kuwekewa vikwazo na kunyimwa misaada na Wakoloni wao wa zamani ambayo ni Mataifa ya kibepari ya Ulaya Magharibi. Ndipo china ilipotoa hakikisho kwa mataifa hayo kuwa:

"Kama watawaletea maneno matupu bila vitendo,  China itawafanyia kwa vitendo,  na kama Watajenga nusu, kisha wakaacha bila kumalizia,  China itakuja kumalizia sehemu iliyobaki" hiyo ilikuwa ni ahadi nzito kwa Mataifa ya Afrika  kutoka Jamhuri ya watu wa China iliyotolewa na Waziri Mkuu Zhou Enlai alipokuwa akizungumza na Baba wa taifa Mwalimu Julius Nyerere wakati wa ziara yake hapa Tanzania.

Julius Nyerere hakuwa mwanasiasa wa kwanza kutoka Afrika Mashariki  kufanya mazungumzo na kiongozi wa ngazi ya juu kutoka China. Kwani wakati wa harakati za kupinga ukoloni barani Afrika,  mwanaharaka kutoka visiwani Zanzibar na mfuasi kindakindaki wa sera za kijamaa Abdulrahaman Mohammed Babu wakati huo akiwa katibu wa Chama cha Zanzibar Nationalist Party ndiye alikuwa Mwafrika wa kwanza kutoka ukanda huu wa Afrika Mashariki na kati  kutembelea Jamhuri ya watu wa China mwaka 1959 akiwa katika kampeni ya kushawishi taifa hilo la kijamaa kuunga mkono harakati za kupinga ukoloni barani Afrika. Ni wakati huo ndipo Abdulrahman Babu alipokutana na kufanya Mazungumzo na viongozi wa chama cha kijamaa cha China (Chinese Communist Party-CCP) akiwemo Waziri mkuu na Waziri wa Mambo ya nchi za nje Zhou Enlai.

Ni ukaribu huo wa Abdulrahman Babu na Wachina ndio uliopelekea watawala wa kikoloni wa Uingereza visiwani Zanzibar kumwita "The best known Sinophile in Tanzania”  ikimaanisha mtu anayevutiwa sana na aina ya maisha na utamaduni wa Kichina.

Abdulrahaman Mohammed Babu  akihudumu katika cheo cha Waziri wa biashara wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania alikuwa kiungo muhimu kati ya China na Tanzania na anaelezwa kuwa alichangia kwa kiasi kikubwa katika kufanikisha mkataba wa mradi wa ujenzi wa reli ya TAZARA inayounganisha nchi za Tanzania na Zambia. Reli iliyotoa mchango mkubwa sana katika  harakati za ukombozi kwa Mataifa ya Kusini mwa Afrika.

HUYU NDIYE ZHOU ENLAI
Alizaliwa tarehe 05 March 1898 katika Mji wa Huaian, Jimbo la Jiangsu Mashariki ya China katika familia ya watu wasomi yenye kipato cha hali ya juu. Bahati mbaya wazazi wake walifariki akiwa bado mtoto hivyo alichukuliwa na mjomba wake mwaka 1910 na kwenda kuishi katika mji wa Shenyang kaskazini ya China, Ilipata elimu yake ya msingi katika shule ya Dongguan Model Academy, Mwaka 1913 mjomba wake alihamishiwa katika mji wa Tianjin ambapo Zhou Enlai alihama pamoja na mjomba wake na kuendelea na masomo katika shule maarufu ya Nankai Middle School shule iliyokuwa ikifundisha kwa kufuata mitaala ya elimu ya Kimarekani.

Baada ya kumaliza masomo na kupata ufaulu mzuri katika shule ya Nankai, mwaka 1917 Zhou Enlai alikwenda Tokyo Japan kuendelea na elimu ya juu. Mwaka 1919 Zhou Enlai alirejea China na kushiriki katika Maandamano  yaliyojulikana kama May Fourth Movement ( Maandamano makubwa yaliyoshirikisha vijana wasomi wakipinga hatua dhaifu zilizochukuliwa na serikali ya China dhidi ya mkataba wa  Versailles (Treaty of Versailles) uliomaliza vita kuu ya kwanza ya Dunia na kupelekea peninsula ya Shadong ambayo ni ardhi ya China iliyokuwa ikikaliwa na Ujerumani kuangukia Mikononi mwa Japan. Zhou Enlai alikuwa ni miongoni mwa Waandamanaji waliokamatwa na kutupwa jela.

Baada ya kuachiwa huru mnamo mwaka 1920 Zhou alisafiri kuelekea Marseilles nchini Ufaransa kwa ajili ya kazi na masomo. Alijiunga na Chama Cha Kijamaa cha China (CCP) akiwa nchini Ufaransa mara tu baada ya kuanzishwa kwake mwaka 1921 ikiwa ni matokeo ya  harakati za May Fourth Movement.

Baada ya kumaliza masomo nchini ufaransa, Mwaka 1924 Zhou Enlai alirejea nchini China na kuendeleza harakati za kisiasa katika chama cha CCP katika mji wa Guangzhou. Mwaka uliofuata (1925) alimuoa Deng Yingchao, mwanafunzi mwanaharakati ambaye baadaye alikuwa mwanachama maarufu wa chama cha CCP. Umaarufu wa Zhou katika chama cha CCP uliongezeka zaidi na kuchaguliwa kuwa mjumbe wa kamati kuu ya chama sambamba na kuteuliwa kuwa mkurugenzi wa idara ya jeshi katika kamati kuu ya chama cha CCP mwaka 1927.

Kutokana na kushika kasi kwa vita vya kiraia vya China kati ya Wafuasi wa Chama tawala cha Kuomintang chenye kufuata sera za kibepari na wafuasi wa chama cha kijamaa cha CCP,  Zhou aliukimbia mji wa Guangzhou na kwenda katika mji wa Jiangxi kushirikiana na Mao Zedong ambaye alikuwa akiendeleza kambi za kijamaa katika maeneo ya vijijini tangu mwaka 1928. Baada ya wafuasi wa sera za kijamaa kushinda vita na kukiondoa madarakani chama Tawala cha Kuomintang mwaka 1949 , Chama cha CCP kilitangaza kuanzishwa kwa Jamhuri ya Watu wa China chini ya Uongozi wa Mao Tse Tung ambaye alimteua Zhou Enlai kuwa Waziri Mkuu na Waziri wa mambo ya nje. Zhou Enlai aliaga Dunia mjini Beijing tarehe 8 January 1976  akiwa na umri wa miaka 77,  alifariki kwa ugonjwa wa kansa ya kibofu cha mkojo akiacha mke na watoto wawili wa kupanga (Adopted Children)

Ukinakili Makala zangu kumbuka kufanya acknowledgment.
© Copy rights of this article reserved
®Written by Masudi Rugombana

Napatikana kupitia simu namba

+255743 184 044.
Email: masudirugombana@gmail.com

UJUE MGOGORO WA ARDHI KATI YA ISRAEL NA PALESTINA NA SULUHISHO LAKE

Na Masudi Rugombana.

Israel ni taifa pekee la kiyahudi Duniani. Taifa hili linapatikana Mashariki ya bahari ya Mediterrania, ni taifa dogo kwa eneo, likiwa na ukubwa wa kilomita za mraba 20,770. ( Imezidiwa ukubwa wa eneo na Wilaya ya Sikonge nchini Tanzania kwa tofauti ya kilomita za Mraba 7103 ).

Israel inapakana na nchi za Syria na Lebanon kwa upande wa kaskazini, Jordan na eneo la Palestina la Ukingo wa Magharibi (West bank) kwa upande wa Mashariki na kusini inapakana na Misri na eneo la Palestina la Ukanda wa Gaza ( Gaza strip ).Taifa hili lina idadi ya watu Milion 8,680,000 kwa takwimu za mwaka 2017.

Idadi ya Wayahudi ni Milioni 6,484,000 sawa na 74.7% (Idadi hii inajumuisha Walowezi wa Kiyahudi wanaoishi ukingo wa Magharibi (West bank) na eneo la Milima ya Golan). Waisrael Waarabu ni Milioni  1,808,000 sawa na  20.8% ya raia wote wa Israel. Idadi ya Wakristo ambao sio Waarabu pamoja na watu wa jamii ya bahai ni 388,000 sawa na 4.5% ya raia wote wa Israel. Lugha rasmi za Taifa la Israel ni Kiebrania (Hebrew) na Kiarabu (Arabic)

Wapalestina ni jamii ya Kiarabu inayopatikana kwa wingi katika ardhi yao inayokaliwa kimabavu na Israel, kwenye ukingo wa Magharibi wa mto Jordan (West bank) na eneo la Ukanda wa Gaza lililowekewa mzingiro na Taifa la Israel. (Besieged Gaza strip).

Idadi ya watu Wanaoishi katika ardhi ya Palestina ni milioni 4,543,126 kwa takwimu za mwaka 2017 ambapo Wapalestina ni 3,950,926 na Walowezi wa kiyahudi wanaunda idadi ya watu 5,92,200. Eneo la Ukingo wa Magharibi (West bank) lina ukubwa wa kilomita za Mraba 5,860 na Idadi ya Watu milioni 2,747,943 kwa takwimu za mwaka 2017. Eneo lililozingirwa la Gaza (Besieged Gaza strip) lina ukubwa wa kilomita za Mraba 360 na idadi ya watu 1,795,183 kwa takwimu za mwaka 2017. (Ukubwa wa ukanda wa Gaza umetofautiana kidogo na ukubwa wa Wilaya ya Ilala inayopatikana mkoa wa Dar es salaam nchini Tanzania kwa kilomita tano za mraba). Lugha rasmi za Wapalestina ni Kiarabu (Arabic) na Kiebrania(Hebrew).

UZAYUNI (ZIONISM) NA KUTAWANYIKA KWA WAYAHUDI
Uzayuni (Zionism) ni Itikadi ya taifa la Israel. Mazayuni (Zionists) wanaamini kuwa Uyahudi (Judaism) ni utaifa na pia ni dini. Na kwamba Wayahudi wanastahili kuwa na nchi yao katika ardhi ya mababu zao kama ambavyo Wachina wanavyostahili kuishi China au Wahindi wanavyostahili kuishi India. Itikadi hii ndiyo iliyosababisha Wayahudi kuanza harakati za kurudi tena katika ardhi ya Palestina na kuunda taifa la Israel mnamo mwaka 1948. Na hiki ndicho chanzo cha mgogoro wa sasa kati ya Wapalestina na Waisrael.

Waisrael wanapozungumzia Historia ya utaifa wao, huanzia kwenye ufalme wa Daudi (David) ambaye ndiye muasisi wa Ufalme wa Israel uliojulikana kama United Monarch mnamo mwaka 1004- 960BC. Baada ya kifo cha Daudi, mwanaye Suleiman (Solomon) alishika hatamu ya uongozi kuanzia mwaka 961-922BC. Baada ya kifo cha mfalme Suleiman mwaka  922BC Makabila kumi ya upande wa Kaskazini yalikataa kuwa chini ya Utawala wa mfalme Rehoboam ambaye alikuwa ni mtoto wa Mfalme Suleiman, hivyo makabila haya yalifanya uasi na kuanzisha ufalme wao walioupa jina la Ufalme wa Israel-Samaria, mji mkuu wa Ufalme huu uliitwa Samaria, baadae walihamishia makao makuu kwenda mji wa Wacaanan wa Sichem ambao kwa sasa unajulikana kama Nablus. Ufalme huu ulisambaratika baada ya kuangukia mikononi mwa dola ya Assyria ( Assyrian Empire) mnamo mwaka 720BC.

Hali hii ilipelekea kuwepo kwa falme mbili za Kiebrania za upande wa Kaskazini na upande wa kusini ambayo hii ya upande wa kusini ilibaki kuwa chini ya Mfalme Rehoboam ilijulikana kama nchi ya Yuda (Judah), makao yake Makuu yalibaki katika mji wa Jerusalem na baadae yalihamishiwa katika mji wa Hebron. Ufalme huu ulisambaratika baada ya kushindwa vita na kuangukia mikononi mwa mfalme Nebuchadnezzar wa Babeli mnamo mwaka 587BC.

Mwaka 63BC nchi ya Yuda iliwekwa chini ya uangalizi wa dola ya Kirumi na mwaka wa 6CE iliunganishwa na kuwa jimbo la Warumi. Mnamo kwaka 135CE Wayahudi waliasi na kupelekea vita baina yao na Warumi ambapo walishindwa vibaya, walipoteza uhuru wao na mji wa Jerusalem uligeuzwa kuwa mji wa kipagani.Wayahudi walipigwa marufuku kuishi Jerusalem na Warumi waliibadili jina nchi ya Yuda na kuiita Syria Palestina.

Kusambaratika kwa falme hizi mbili za kiyahudi na kutawaliwa na madola makubwa kuanza Assyria empire, Babylonian empire, Persian Empire (Iran), Greek empire, Roman Empire, Rashidun Caliphate, Ummayad Caliphate, Ayyubid Dynasty, Mamluk Sultanate, Ottoman Empire na British Empire (United Kingdom) kulipelekea Wayahudi kutawanyika katika maeneo mbali mbali Duniani. Kutawanyika huku kuliwagawa Wayahudi kwa majina kutegemea na maeneo waliyotawanyikia. Makundi haya ya Wayahudi ni Ashkenazi (Ashkenazi Jews) kundi hili ni lile lililohamia katikati na Mashariki ya bara la Ulaya. Sephard (Sephardic Jews ) ni kundi lililohamia maeneo ya kusini ya bara la Ulaya na Kaskazini ya Afrika na Mizrahi (Mizrahi Jews) ambao walibaki mashariki ya kati, Asia ya Kusini na Asia ya kati.

JE WAYAHUDI WALIIKUTA ISRAEL IKIWA TUPU BILA WATU?
Ardhi ya Israel (Palestina) ilikuwa na wenyeji ambao ni makabila ya mwanzo kuja kuweka makazi yao katika nchi ya Palestina. Makabila haya yalihamia huko kutoka kusini na Kaskazini mwa Bara Arabu takriban mwaka 3000 BC. Makabila hayo ni  Wayebusi (Jebusites), Waamori (Amorites), Wahiti (Hittites) Wakanaani (Canaanites) na Waperizi(Perizzites). Makabila haya yalikaa katika maeneo tofauti ya nchi hiyo: Wakanaani waliweka makazi yao katika eneo la Gaza na Wayebusi walibuni mji wa Yebus, ambao kwa sasa unajulikana kama mji wa Jerusalem. Wayebusi walipokonywa mji huo na Wayahudi baada ya kutoka Utumwani nchini Misri mwaka 1003BC chini ya utawala wa mfalme Daudi ambaye aliufanya kuwa makao makuu ya ufalme wake.

Ibrahim ambaye uzao wake ndio unaounda jamii ya wana wa Israel alihamia Palestina wakati huo ikiitwa nchi ya Wacaanan mwaka 1900BC akitokea Kusini mwa Iraq katika eneo lilijulikana kama Uru ya Wakaldayo (Ur of Chaldeans). Ibrahim  aliishi kwa amani na jamii za eneo hilo ambapo alizaa watoto wawili Ismail na Issaack. Ismail na Mama yake walihama Canaan na kuweka makazi yao katika mji wa Makka wakati Issack alibaki Caanan na baba yake Mzee Ibrahim na makazi yao yalikuwa katika mji wa Hebron( Halil). Issack alimzaa Jacob (Yakubu) ambaye naye alifanikiwa kuzaa Watoto kumi na mbili.Kutokana na nchi ya Canaan kukumbwa na baa kali la njaa, Jacob ambaye baadae  alibadili jina na kuitwa Israel na watoto zake walihamia Misri.

Wakiwa Misri walizaliana kwa wingi na kuishi kama watumwa kwa muda wa miaka mia nne (400) hadi Mwaka 1190BC waliporudi katika nchi ya Caanan wakiongozwa na Viongozi wao walioitwa Mussa(Moses) na Joshua Nun (Yusha bin Nuun).  Mussa (Mosses) alifariki wakati wakiwa safarini hivyo Joshua ndiye aliyefanikiwa kuwafikisha katika nchi ya Caanan ambapo walifanikiwa kuteka maeneo kadhaa baada ya kuingia kwenye mapigano na wenyeji wao Wacaanan na makabila mengine. Hapo ndipo Joshua alifanikiwa kuanzisha na kuongoza dola ya Wana wa Israel.

Dola hii haikuweza kudumu muda mrefu kwani Ilisambaratika baada ya kufa Joshua (Yusha bin Nuun) hivyo Wana wa Israel waliangukia kwenye mateso ya Wafilisti ambao ni jamii ya Wacaanan waliokuwa wakielekea upande wa Kaskazini kutokea kwenye miji yao ya pwani ya kusini ambayo ni Gaza, Ekron, Gath, Ashdod, na Ashkelon. Wana wa Israel wakiongozwa na Sauli (ambaye kwa kiarabu anatajwa kwa jina la Twaaluti) walifanikiwa kuwashinda Wafilisti na kuanzisha tena Dola ya Wana wa Israel mnamo mwaka 1025BC.

 Sauli alifariki mwaka 1004BC na hivyo Daudi alishika uongozi na kuwa mfalme wa Dola ya Israel iliyojulikana kama United Monarch. Ni katika utawala wa mfalme Daudi (King David) ndipo dola ya Israel ilipoimarika na kujitanua katika maeneo mengi ikiwa ni pamoja na kuuteka mji wa Jerusalem kutoka mikononi mwa Wayebusi (Jebusites) mnamo mwaka 1003BC. Mfalme Daudi alifariki mwaka 960 na mtoto wake Suleiman ( King Solomon) alishika hatamu ya Uongozi hadi Mwaka 922BC alipofariki. Kufariki kwa Mfalme Suleiman kulipelekea kugawanyika kwa dola Israel (United Monarch) baada ya makabila kumi ya upande wa Kaskazini kukataa kuutambua utawala wa mfalme Rehoboamu ambaye alikuwa mtoto wa Mfalme Suleiman. Hali hii ilipelekea dola hii kuanguka na kutawaliwa na madola mengine makubwa.

Baada ya kipindi kirefu cha wastani wa miaka 1360 ya kutawaliwa na Madola mbali mbali makubwa kama Assyrian empire, Babylonian empire, Persian Empire (Iran), Greek empire na Roman Empire kilichopelekea Wayahudi wengi kupelekwa utumwani na wengine kutawanyika sehemu mbalimbali huku wakiziacha jamii nyingine zikiendelea kubaki katika eneo hilo la Palestine (Israel) hatimaye Mji wa Jerusalem uliingia mikononi mwa dola ya Kiislam (Rashidun Caliphate) mwaka 638CE baada ya kuwashinda Warumi wakati dola hiyo ya Kiislamu ilipokuwa chini ya uongozi wa Caliph Omar Al Khatwab ambaye alifunga safari kwenda Jerusalem kuchukua funguo za mji kutoka kwa kasisi Sophronius wa dola ya Kirumi.

Makabidhiano hayo ya mji wa Jerusalem yalifanyika katika kanisa linajulikana kama the Holy Sepulchre (Church of the Holy Sepulchre ), katika makabidhiano hayo ya mji wa Jerusalem, kasisi Sophronius na Caliph Omar Khatwab walisaini mkataba uliojulikana kama OMAR TREAT, mkataba uliotoa hakikisho kwa Wakristo kuishi na kufanya ibada zao bila kubughudhiwa. Mkataba huo ulisomeka hivi:

"Haya ndiyo ya amani aliyowapa Umar kiongozi wa Waislamu watu wa Jerusalem. Amewapa amani kwa nafsi zao na makanisa yao na misalaba yao, na kuwa hayatakaliwa makanisa yao wala hayatavunjwa, wala hayatapunguzwa kitu katika majenzi yake wala katika nafasi yake, wala hawatalazimishwa kuacha dini yao wala kudhuriwa yeyote katika wao, na ni juu ya watu wa Jerusalem kutoa jizya (tribute) kama wanavyotoa watu wa Madain"

Ni mwaka huo huo ambapo miji mingi ya Palestina (Israel)iliingia katika Dola ya Kiislamu.
Ikumbukwe kuwa Caliph Omar ndiye alijenga msikiti mdogo kwa ajili ya kufanya ibada katika eneo ambalo Waislamu wanaamini ndipo ulipokuwa Msikiti wa Mbali (Al Aqsa) uliotajwa kwenye Kitabu kitukufu cha Quran, Sura ya Kumi na Saba (Surat Bani Israil). Kwa mujibu wa mafundisho ya dini ya kiislam, ni eneo hili ambalo Mtume Muhammad aliwaongoza manabii katika ibada kabla hajapaa kwenda mbinguni katika kisa maarufu kinachojulikana kama MIRAJI. Baadae msikiti huo uliongezwa ukubwa hadi kufikia muonekano wake wa hivi sasa. Na kwa mujibu wa imani ya kiyahudi, katika eneo hilo ndipo Mfalme Suleiman (King Solomon) alipojenga hekalu la kwanza. Pia wanaamini kuwa ni katika eneo hilo ndipo patakapojengwa hekalu la tatu na la mwisho. Eneo hilo ni sehemu takatifu kuliko zote katika imani ya kiyahudi.

Msikiti wa Al Aqsa

Nchi ya Palestine pamoja na nchi za Sham zote zilibakia chini ya utawala wa dola ya Kiislamu (Rashidun Caliphate) kwa muda wa miaka 461. Ni katika kipindi hicho ndipo jamii za eneo hilo la Palestina zilipojifunza lugha ya kiarabu,  kubadili dini na kuingia katika Uislamu.

Dola ya Kiislamu ya Rashidun ilipokonywa eneo la Palestina (Israel) mwaka 1099CE na Wakristo kutoka Ulaya walipokuja kuzivamia ardhi hizo katika vita ya Msalaba iliyoshuhudia mauaji ya Waislamu elfu sabini (70,000) katika eneo la Msikiti wa Aqsa ( Temple Mount). Watu wa Msalaba (Crusaders) waliikalia ardhi ya Palestina wa muda wa miaka 88 kabla ya kutimuliwa na Majeshi ya Waislamu wa Ayyubid Dynasty chini ya Sultan wa Syria na Misri mwenye asili ya Kikurdi Swalaahud-Diyn Hasan al-Ayyuubiy ambaye aliweza kuirudisha Palestina mikononi mwa Dola ya Kiislamu mwaka 1187CE. Makao makuu ya dola hii ya kiislamu yalikuwa Cairo  nchini Misri kati ya mwaka 1174CE hadi Mwaka 1250CE, baadae makao makuu ya dola hii yalihamishiwa Allepo nchini Syria mnamo mwaka 1250-1260CE.

Mwaka 1250CE dola ya Kiislamu ya Mamluk ilikamata hatamu ya kuiongoza Palestina na eneo lote la Sham (The Levent) kutoka mikononi mwa utawala wa Swalaahudin al Ayyuubin (Ayyubid Dynasty). Dola hii ya Mamluk ndiyo iliyopigana na kushinda vita dhidi ya wapiganaji shupavu wa jeshi la Mongol tarehe 6 Septemba 1260CE pale walipoivamia na kutaka kuikalia ardhi ya Sham. Ushindi huu wa dola ya Mamluk dhidi ya Wamongol ulikwenda sambamba na safisha safisha ya mabaki ya Wapiganai wa Msalaba (Crusaders) waliokuwa wamebakia katika maeneo ya ardhi ya Sham ( Syria, Jordan na Lebanon)

Baada ya dola ya Mamluk kuishiwa nguvu, hatimaye ardhi ya Palestina na eneo lote la ardhi ya Sham liliangukia Mikononi mwa dola ya Kiislam ya Ottoman (Ottoman empire) mwaka  1516CE. Dola ya Ottoman iliitawala Palestina kwa muda wa miaka 400 hadi ilipoikabidhi mikononi mwa Utawala wa Uingereza (United Kingdom empire) mwishoni mwa vita kuu ya kwanza ya Dunia mwaka 1918CE. (Rejea: kitabu cha The Palestinian Issue kilichoandikwa na Dr. Mohsen M. Saleh)

KUREJEA KWA WAYAHUDI KATIKA NCHI YA PALESTINA NA KUUNDWA KWA TAIFA LA ISRAEL.
Kutokana na manyanyaso, kuteswa na kubaguliwa kwa Wayahudi barani Ulaya, hali hii ilipelekea Wayahudi kuanza kufuatilia kwa ukaribu zaidi asili yao. Ni wakati huo katika karne ya 19 ndipo Wasomi wa kiyahudi walipoona umuhimu wa kuwa na taifa lao katika ardhi ya asili ya mababu zao. Mwandishi wa Kiyahudi mzaliwa wa Austria Theodor Herzl alikuwa mtu wa kwanza kupaza sauti kuhusiana suala la utaifa wa kiyahudi (Jewish nationalism) katika harakati za kimataifa mnamo mwaka 1896.

Herz ambaye alishuhudia unyanyasaji mkubwa wa Wayahudi alishawishika kuamini kuwa Wayahudi hawangeweza kuishi kwa usalama wakiwa nje ya taifa lao. Aliandika Insha (essays) na kuandaa mikutano iliyochochea uhamiaji mkubwa wa Wayahudi kutoka Ulaya kwenda katika ardhi ya Palestine (Israel). Kabla ya harakati za Herz, ni Wayahudi elfu ishirini tu (20,000) waliokuwa wakiishi katika ardhi ya Palestina. Lakini hadi Adolf Hitler anafanikiwa kukamata madaraka idadi ya Wayahudi iliongezeka mara nane.

Pia harakati za Wayahudi kurudi katika ardhi ya Palestina zilichochewa zaidi na azimio la Balfour (Balfour Declaration) la mwaka 1917, mwishoni mwa vita kuu ya pili ya Dunia ambapo utawala wa Uingereza kupitia Waziri wake wa mambo ya nje Arthur James Balfour ulitangaza kuanzisha Taifa la Wayahudi kwenye ardhi ya Palestina kupitia barua yake aliyoiandika kwenda kwa Lord Rothschild aliyekuwa kiongozi wa Jumuiya ya Kiyahudi ya Uingereza (British Jewish Community)

Waarabu waliona kumiminika kwa Wayahudi kama ni harakati za ukoloni kutoka Ulaya. Pande hizo mbili za Wayahudi na Waarabu ziliingia katika mapigano makali yaliyoshindwa kudhibitiwa na Utawala wa Uingereza katika Palestina. Mwaka 1947 Umoja wa Mataifa ulipiga kura kuigawa ardhi ya Palestina kuwa nchi mbili. Wayahudi ambao idadi yao ilikuwa 650,000   walikubaliana na uamuzi huo na kutangaza rasmi kuunda Taifa la Israel mnamo 14 May 1948 chini ya David Ben Gurion ambaye alikuwa Mkurugenzi mkuu wa Shirika la kizayuni Duniani (World Zionist Organization)

Wapalestina (Waarabu) ambao idadi yao ilikaribia 1,200,000 waliuchukulia uamuzi huo kama muendelezo wa mkakati wa muda mrefu  wa Wayahudi kuwaondoa katika ardhi zao waliukataa mpango huo. Huo ndio ukawa mwanzo wa Mgogoro wa ardhi unaoendelea sasa baina ya Wapalestina na Waisrael. Wanamgambo wa Wapalestina wakisadiwa na  mataifa ya kiarabu ya Misri, Jordan, Iraq na Syria walitangaza vita dhidi ya Israel mnamo tarehe 15 May, 1948.Vita vilimalizika tarehe 10 March 1949 kwa Israel kushinda na kunyakua ardhi zaidi kutoka mikononi mwa Wapalestina ambao wengi wao waliuawa na zaidi ya laki saba (700,000) kulazimishwa kuondoka katika ardhi zao hali iliyopelekea waishi katika makambi ya wakimbizi tatizo ambalo hadi sasa bado halijapata ufumbuzi.

Ardhi ya Palestina namna inavyokaliwa na

Waisrael kuanzia mwaka 1946 hadi mwaka 2000.

Hadi kufikia mwaka huu 2017 kuna idadi ya Wakimbizi milioni Saba wa Kipalestina sehemu mbali mbali Duniani ambao Israel imewanyima haki ya kurudi katika maeneo yao. Katika vita hiyo Israel iliongeza ukubwa wa ardhi kutoka asilimia 55 hadi 77. Wapalestina walibaki na asilimia 23 tu ya ardhi inayojumuisha eneo la Ukingo wa Magharibi (West bank) na Ukanda wa Gaza (Gaza Strip). Tukio hili linakumbukwa na Wapalestina kama Nakba ( Janga) au catastrophe kwa kiingereza na huko Israel siku ya Nakba husherehekewa kama kumbukumbu ya kuanzishwa kwa Taifa la Israel.
Maeneo ya Ukingo wa Magharibi na Ukanda wa Gaza yalitekwa na  Israel mwaka 1967 katika vita ya siku sita (Six day war) kati ya Israel na Mataifa ya Kiarabu ya Misri, Lebanon, Jordan na Syria. Israel iliruhusu Walowezi wa Kiyahudi kujenga makazi katika maeneo hayo ambapo makazi hayo yanachuliwa kuwa sio halali na sehemu kubwa ya Jumuiya ya Kimataifa.

Wapalestina waliendeleza harakati za kujikomboa kwa kuanzisha vyama vya ukombozi vya PLO (Palestine Liberation Organisation) kilichoanzishwa 28 May 1964 chini ya Yasser Arafat, sasa hivi PLO inaongozwa na Mahmoud Abbas (Abuu Mazen). Chama kingine ni HAMAS kilichoanzishwa mwaka 1987 chini ya Ahmed Yasin na Abdel Aziz al Rantiss, kwa sasa Chama hicho kinaongozwa na Ismail Haniya, waziri mkuu wa zamani wa Palestina . Chama cha Hamas kimejizatiti zaidi katika eneo la ukanda wa Gaza wakati chama cha PLO kikiwa na Ushawishi mkubwa katika eneo la ukingo wa Magharibi wa mto Jordan (West bank).

Kutokana na kuimarika kwa harakati za Mashambulizi ya Hamas kupitia tawi lao la kijeshi la Izzudin al Qassam brigades linaloongozwa na makamanda shupavu Mohammed Deif na  Marwan Issa dhidi ya Walowezi wa Kiyahudi huko Gaza, Israel ililazimika kujiondoa Gaza na kubomoa makazi yote ya Walowezi wa Kiyahudi. Hatua hiyo iliipa Hamas hatamu ya uongozi katika Ukanda wa Gaza.
Hata hivyo tangu Mwaka 2005 Israel kwa kushirikiana na Misri zimeendelea kuiwekea vikwazo Gaza kwa kuiwekea Mzingiro wenye lengo la kuzuia uingizaji wa silaha na harakati za wapiganaji wanaoingia na kutoka kwenye eneo hilo. Mzingiro huo umeleta madhara makubwa kwa wananchi wa Gaza kwa kulifanya eneo hilo kukosa mahitaji mengi muhimu ya kibinadamu kama mafuta, nishati ya umeme, na uagizaji wa  bidhaa za viwandani kutoka nje. 

Kujitoa kwa Israel kutoka ukanda wa Gaza (Unilateral Withdrawal) ilikuwa mwanzo wa taifa hilo la Kiyahudi kuanza harakati kubwa za ujenzi wa makazi ya Walowezi wa kiyahudi katika eneo la ukingo wa magharibi (West bank) ukiwemo mji wa Jerusalem Mashariki ambao Wapalestina wanatarajia kuwa ndio utakaokuwa Mji mkuu wa Taifa lao. Hadi mwaka huu 2017 idadi ya Walowezi wa Kiyahudi katika eneo hilo inafikia laki tano (500,000) ambapo Israel imeshasisitiza kuwa Jerusalem kamwe haitagawanyika na ndio mji wao mkuu wa milele.
Ukiondoa Marekani ambayo Mwezi Desemba 2017 kupitia Rais Donald Trump imetangaza rasmi kuitambua Jerusalem kama mji mkuu wa Israel na kuagiza Ofisi za ubalozi wa Marekani zihamishiwe Mjini Jerusalem kutoka jijini Tel Aviv, bado jumuiya ya Kimataifa imeendelea kutotambua msimamo huo wa Israel ambapo nchi nyingi zimefungua balozi zao Mjini Tel Aviv.

Eneo la West bank lina kumbukumbu Muhimu sana kwa dini za Kiyahudi, Kiislamu na Kikristo kutokana na kuwa na urithi wa maeneo matakatifu kwa dini hizo kama vile Misikiti ya Al Aqsa (The dome of the rock) na Haram al sharif (Temple mount) inayopatikana mjini Jerusalem, pia kuna Church of the Holy Sepulchre. Maeneo mengine ni Msikiti wa Ibrahim (Cave of the Patriarchs) mjini Hebron na Church of Nativity mjini Bethlehem ambako ndipo inasemekana alizaliwa Yesu Kristo.

JE WAISRAEL WATAENDELEA KUIKALIA ARDHI YA PALESTINA MILELE?
Ni swali linalosumbua sana Wanasiasa wa Israel kutokana na wingi wa makazi ya Walowezi wa kiyahudi kwenye ardhi ya Palestina huko ukingo wa Magharibi. Vyama vya siasa  vya mrengo wa Kushoto, kati na kulia vimekuwa na mitazamo na sera tofauti kuhusiana na hatima ya makazi ya Walowezi wa Kiyahudi katika ardhi ya Palestina.

Misimamo ya vyama vya mrengo wa kulia:
Vyama vya Likud, Bayit Yehudi (Jewish Home), United Torah Judaism na SHAS vinapinga kuanzishwa kwa taifa la Palestina. Vyama hivi vinaunga mkono ujenzi wa makazi ya Walowezi wa kiyahudi kwenye ardhi ya Palestina.
Msimamo wa vyama hivi ni kuwa na Taifa moja la Israel lenye wakazi wa jamii za Kiyahudi na Kiarabu ambao watakuwa na uhuru wa kuishi sehemu yeyote ndani ya Israel.

Kwenye kampeni za uchaguzi za mwaka 2015 Waziri Mkuu Binyamin Netanyahu (Likud) akihutubia katika makazi ya walowezi wa kiyahudi ya Har Homa (Har Homa Settlements) aliahidi kujenga maelfu ya makazi ya walowezi wa kiyahudi kwenye ardhi ya Palestina na kusisitiza kuwa hatoruhusu kuundwa kwa Taifa la Palestina katika utawala wake.

Naftari Bennett mtoto wa Wahamiaji wa kiyahudi kutoka Marekani na Mwanamama Ayelet Shaked (Waziri wa Sheria wa Israel) kutoka chama cha Bayit Yehudi ni wanasiasa wenye misimamo uliyofurutu mipaka wanaotaka Wapalestina wote wachukue uraia wa Israel na wale wasiotaka basi waishi Israel kwa vibali maalum kama raia wa kigeni au wakimbizi. Pia wanapinga haki ya kurejea nyumbani kwa wakimbizi wa Kipalestina waliokimbia wakati wa vita vya mwaka 1948 na 1967.

Chama kingine cha Mrengo wa kulia cha Yisrael Beiteinu (Israel nyumbani kwetu) kinachoongozwa na Avigdor Lieberman kinaunga mkono kuundwa kwa Taifa la Palestina. Chama hicho kupitia mpango wake unaojulikana kama Lieberman Plan (Populated Area Exchange Plan) kinataka Miji yote ya mipakani ya Israel yenye wakazi wengi Waarabu kama vile Umm el Fahm, Tayyibe, Ar'ar, Baqa al-Gharbiyye,Kafri Qara,Qalansawe, Kafr Qasim, Tira, Kafr Bara na Jaljulia ihamishiwe Palestina kwa kubadilishana na Makazi makubwa ya walowezi wa kiyahudi yaliyojengwa kwenye ardhi ya Palestina inayopakana na Israel kama vile Beital Illit, Ma'ale Adumin na Modi'in Illit. Kwa mujibu wa mpango huo Israel itajiondoa katika makazi mengine machache yaliyojengwa maeneo ya ndani zaidi kwenye ardhi ya Palestina.

Msimamo wa Vyama vya mrengo wa kati: Vyama vyote vya mrengo wa kati vinavyounda kundi la Zionist Union vya Hatnua, Labor, Green Movement, Yesh Atid na Kulanu vinaunga mkono Israel kujiondoa katika maeneo ya Palestina kupitia mpango wa kuanzishwa kwa mataifa mawili (Two state Solution). Isipokuwa msimamo wao kuhusu hatima ya mji wa Jerusalem hautofautiani na ule wa vyama vya mrengo wa kulia ambao unasisitiza kuwa Jerusalem isiyogawanyika ndio mji mkuu wa milele wa Israel. Pia vyama hivyo vinaunga mkono ujenzi wa ukuta (Separation wall ) utakaotenganisha eneo la Palestina la West bank na Israel.Mpango wa kujenga Ukuta ulianzishwa na Waziri mkuu wa zamani hayati Ariel Sharon lakini haukuweza kukamilishwa hadi sasa.

Msimamo wa vyama vya mrengo wa kushoto: Vyama vya mrengo wa kushoto  vinavyounda United Arab Joint List vya Hadash (The Democratic Front for Peace and Equality), Balad (National democratic assembly), Ta'al (Arab Movement for Renewal) na United Arab List vinapinga ujenzi wa Makazi la walowezi kwenye ardhi ya Palestina, pia vinataka kuundwa kwa taifa la Palestina ambalo mji wake mkuu utakuwa Jerusalem Mashariki. Pia msimamo wa chama cha Kiyahudi cha Meretz hautofautiani sana n msimamo wa vyama vinavyounda kundi la United Arab List.

Kutokana na tofauti hizo za kimitazamo baina ya vyama vya siasa vyenye nguvu kuhusu namna ya kutanzua mgogoro wa Palestina na suala la Makazi ya walowezi wa kiyahudi, uhakika wa Walowezi hao kuendelea kuikalia ardhi ya Palestina ni mdogo kwani Wakati wowote wanaweza kuondolewa kutegemea na sera za chama kilichopo Madarakani na makubaliano yatakayofikiwa baina ya Wapalestina na Waisrael.

NINI SULUHISHO LA KUDUMU LA HUU MGOGORO
Kutokana na sababu za kihistoria, jamii zote mbili za Wayahudi (Waisrael) na Waarabu (Wapalestina) zina haki ya kuishi katika eneo hilo na kumiliki ardhi. Kila upande unapaswa kutambua na kuheshimu haki za upande mwingine. Mgogoro huu unaweza kutatuliwa kwa njia mbili tu ambazoni ni ama kuwa na Taifa moja lenye watu wa jamii mbili zenye kuishi pamoja (One state solution) au kuwa na mataifa mawili ya jamii mbili zinazopakana (Two state Solution) kama ilivyoamuliwa mwaka 1948 na Umoja wa Mataifa.

Wazo la kuwa na Taifa moja (One state solution):
Halikubaliki miongoni mwa Wapalestina ambao wana hofu kuwa hatua hiyo itawafanya wapoteze utambulisho wao na kufanywa watu wa daraja la pili nchini Israel. Kwa upande wa Israel wazo hili linakubalika zaidi na wanasiasa wa mrengo wa kulia nchini Israel ambao wanataka kuiona Israel ikiwa ni taifa moja. Wasichokitaka wanasiasa hao wa mrengo wa kulia ni haki ya Wakimbizi wa Kipalestina zaidi ya 7000,000 walioko nje ya Israel kuruhusiwa kurejea nchini humo.Hofu yao ni kwamba Waarabu watakuwa wengi (Majority) kuliko Wayahudi hivyo kupoteza hadhi ya Israel kuwa taifa Kiyahudi ( Jewish state )

Wazo la Kuwa na Mataifa Mawili (Two state solution)
Linakubalika kwa Wananchi na Wanasiasa wengi wa pande zote mbili. Kikwazo kikubwa katika utekelezaji wa mpango huu ni hatma ya mji wa Jerusalem na Makazi (Settlements) ya Walowezi wa kiyahudi yaliyojengwa katika ardhi ambayo Palestina wanatarajia ndio iwe nchi yao. Ikiwa Palestina wataendelea na dai lao ya kutaka Jerusalem Mashariki kuwa mji mkuu, Israel inaweza kumaliza mgogoro kwa kuamua kuitwaa Jerusalem, kuondoa Makazi ya walowezi, kujenga mpaka wa ukuta utakaotenganisha Israel na eneo la Palestina la ukingo wa magharibi na kisha kuondoa wanajeshi wake kutoka ukingo wa Magharibi bila kushauriana na upande wowote (Unilateral Withdrawal). Kwa hatua hii Palestina itakuwa imepoteza dai lake la mji wa Jerusalem huku ikirejesha maeneo mengine yote yaliyokuwa yanakaliwa.

SULUHISHO LINALOKUBALIKA KIMATAIFA
 • Ni Israel kukaa meza moja na nchi za Palestina na Jordan ili kujadili na kufikia makubaliano juu ya hatma ya Wayahudi kufanya Ibada na kuzuru maeneo matakatifu yaliyopo Jerusalem Mashariki.
 • Kuondoa Makazi (Settlements) yote ya walowezi wa kiyahudi kwenye eneo la Ukingo wa Magharibi.
 • Kujiondoa kijeshi katika ardhi yote ya Palestina kwa kurudisha majeshi yake hadi kwenye mpaka wa Mwaka 1967 kabla ya vita ya siku sita. (1948 Armistice border)
 • Kuondoa mzingiro uliowekwa dhidi ya Wapalestina huko Ukanda wa Gaza.
Kwa kufanya hivyo Palestina itakuwa huru. Mgogoro wa haki ya Wakimbizi wa Kipalestina kurudi nchini mwao utakuwa umemalizika na nchi hizo mbili zitaweza kuishi pamoja ambapo Jerusalem Magharibi itakuwa mji mkuu wa Israel na Jerusalem Mashariki itabaki kuwa mji mkuu wa Palestina.

Ukinakili Makala zangu kumbuka kufanya acknowledgment.
© Copy rights of this article reserved
®Written by Masudi Rugombana

Napatikana kupitia simu namba

+255743 184 044.
Email: masudirugombana@gmail.com

DMITRY MEDVEDEV: Mwanasiasa mwenye nguvu kubwa katika utawala wa Rais Vladmir Putin.

Na Masudi Rugombana.

Dmitry Anatolyevich Medvedev ni Waziri mkuu wa Urusi na Mwenyekiti wa chama cha  United Russia, chama tawala cha kihafidhina cha mrengo wa kulia kikubwa kuliko vyama vyote vya siasa nchini Urusi. Mwanasiasa huyu shupavu mwenye umri wa miaka 52 anatajwa kuwa mtu wa karibu zaidi na mwenye ushawishi mkubwa kwa Rais Vladmir Putin akifuatiwa na bwana Vladislav Surkov mwenye asili ya Chechnya, msaidizi wa Rais Vladmir Putin ambaye nyuma ya pazia ana nguvu kubwa katika maamuzi yanayotolewa kwenye Ikulu ya Urusi (Kremlin). Vladislav Surkov pia alishawahi kuwa naibu Waziri Mkuu wa Urusi kati ya December 2011 hadi May 2012.

Waziri Mkuu wa Urusi Dmitry Medvedev

Wengine wanaounda timu ya watu wa karibu zaidi na Rais Putin (Putin's inner cycle) ni mfanyabiashara Igor Sechin, huyu ni Afisa mtendaji mkuu (CEO) wa kampuni ya Rosneft, kampuni kubwa ya Mafuta ambayo nusu ya hisa zake zinamilikiwa na serikali ya Urusi, Sechin pia alishawahi kuwa naibu Waziri mkuu wa Urusi kuanzia mwaka 2008 hadi 2012. Pia kuna Mfanyabiasha bilionea Gennady Timchenko, mshirika wa karibu zaidi na Putin ambaye ni mwanzilishi na mmiliki wa kampuni ya Volga Group inayojishughulisha na  uwekezaji katika nishati, usafirishaji na miundombinu. Bilionea huyu mwenye Uraia wa nchi tatu za Urusi, Armenia na Finland anashikilia nafasi ya 85 Duniani kwa utajiri kwa mujibu wa Jarida la Forbes la Marekani.

Wengine ni Spika wa Bunge la Urusi (DUMA) Vyacheslav Volodin. Sergey Chemezov jasusi wa zamani wa KGB aliyefanya kazi pamoja na Vladmir Putin huko Ujerumani Mashariki. Arkady Rotenberg na Boris Rotenberg, ndugu wawili ambao ni wafanyabiashara mabilionea. Wamiliki hawa wa kampuni ya ujenzi ya SGM Group wanatajwa kuwa na urafiki mkubwa na Putin ulioanzia tangu enzi za utotoni. Pia kuna Yury Kovalchuk mfanyabiashara bilionea, mwenyekiti na mmiliki mkubwa zaidi wa hisa wa beki ya Rossiya, mojawapo ya benki kubwa kabisa nchini Urusi, pia anatajwa kama mtu anayeshughulikia masuala ya kifedha katika account binafsi za Rais Vladmir Putin zilizopo kwenye benki mbali mbali (Putin's personal banker).

Medvedev, Rais wa Urusi kuanzia mwaka 2008-2012 ndiye kijana zaidi kuliko Marais wote waliowahi kuiongoza Urusi tangu mwaka 1918, anatajwa kuwa ni kiongozi aliyepata mafanikio makubwa katika uongozi wake wa miaka minne nchini Urusi. Chini ya uongozi wake Urusi imepata mafanikio makubwa Kisiasa, kiuchumi, kijamii na kidiplomasia.

UCHUMI
Anasifika kwa kuanzisha,  kuhamasisha na kusimamia kikamilifu mkakati wa kuugeuza uchumi wa Urusi kuwa wa kisasa (modernization of the Russia economy) kwa kuifanya nchi ipunguze utegemezi katika sekta za mafuta na gesi na kuanzisha mfumo wa uchumi mseto (diversified economy) unaotegemea zaidi teknolojia ya hali ya juu pamoja na ubunifu. Hatua hizi za Medvedev ambazo kwa sasa anaendelea kuzisimamia kwenye wadhifa wake wa Waziri mkuu wa Urusi zimeifanya Urusi kupiga hatua kubwa kwenye teknolojia za mawasiliano, matibabu, madawa, uhandisi wa nguvu za kinyuklia (nuclear power engineering) mawasiliano ya simu na anga.

MAENDELEO YA JAMII
Ilikuwa ni serikali yake iliyoanzisha na kuelekeza moja kwa moja fedha katika mfuko maalumu wa  kampeni ya kukuza kiwango cha kuzaliana baada ya Urusi kukumbwa na tatizo la upungufu wa watu hivyo alifanikiwa katika kupunguza tatizo la upungufu wa idadi ya watu nchini Urusi.Pia ni katika kipindi cha utawala wake alileta mageuzi katika jeshi la polisi na kuzifanya mahakama kuwa huru zaidi. Miongoni mwa alama za uongozi wake ni pamoja  na kufanya  mabadiliko ya katiba kwa kuongeza muda wa kikomo cha Urais kutoka miaka minne hadi sita. Pia aliongeza muda wa ukomo wa bunge kutoka miaka minne hadi mitano.

DIPLOMASIA
Katika ngazi ya kidiplomasia, anasifika kwa kuimarisha uhusiano kati ya Urusi na mataifa wanachama wa Umoja wa Ulaya (EU). Ni katika utawala wake ndipo uhusiano wa Marekani na Urusi uliimarika zaidi hasa baada ya msuguano mkali uliosababishwa na hatua yake ya kuingia vitani dhidi ya Georgia mnamo August 8, 2008 (miezi mitatu baada ya kuingia madarakani) katika mgogoro wa Abkhazia na South Ossetia katika oparesheni iliyojulikana kama "Operation Clear Field" ambapo Urusi ilishinda vita ndani ya siku nne na kuyaondoa majeshi ya Georgia kwenye majimbo hayo ambayo baadae Urusi ilitangaza kuyatambua kama ni nchi huru mnamo August 26, 2008.

Dmitry Medvedev na Barack Obama

Medvedev alifanikiwa kupunguza kasi ya NATO kujitanua kuelekea Mashariki ya Ulaya na kuzuia nchi za CIS (Nchi kumi na moja ambazo ni Jamhuri za zamani za Sovieti union) kujiunga na NATO. Diplomasia yake ilisadia kwa kiasi kikubwa kujenga picha nzuri ya Urusi katika jumuiya ya kimataifa.

VITA DHIDI YA RUSHWA
Vita yake dhidi ya rushwa  aliyoitangaza rasmi mwaka 2008 mara baada ya kuingia madarakani haikuleta mafanikio makubwa. Mwaka 2011 alitangaza rasmi kuwa mkakati wake wa kupambana na rushwa ulikuwa umeshindwa kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo aliendeleza vita dhidi ya rushwa kuanzisha mkakati wa taifa wa kupambana na rushwa, sera ya serikali ya muda mfupi inayofanyiwa marekebisho kila baada ya miaka miwili.

Medvedev alikumbana na changamoto kubwa Mwezi March 2017 baada ya kiongozi wa Upinzani Alexei Navalny kumtuhumu kwa kujihusisha na rushwa, tuhuma ambazo zilishindwa kuthibitishwa. Akizungumzia tuhuma hizo, Msemaji wa Rais Medvedev Natalya Timakova aliziita ni "propaganda zilizopenyezwa kwa hila", naye Msemaji wa Rais Vladmir Putin bwana Dmitry Peskov akizungumzia tuhuma hizo alimwita bwana Alexei Navalny kuwa ni "raia hatari aliyetiwa hatiani kwa sifa mbaya" Ikumbukwe kuwa Alexei ambaye alitangaza nia ya kugombea urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2018, February 2017 alitiwa hatiani kwa makosa ya ubadhirifu (embezzlement) na kuhukumiwa kifungo cha nje cha miaka mitano.Hukumu ambayo imemfanya akose sifa za kugombea urais katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2018.

Uchunguzi unaonyesha kwamba Alexei alilishwa taarifa hizo na wanasiasa wa ngazi ya juu wenye lengo la kuwachafua wenzao katika harakati zao za kutaka kuwa na nguvu ya ushawishi katika Ikulu ya Kremlin. Urusi inashika nafasi ya 131 Duniani kwa viwango vya rushwa kwa mujibu wa ripoti ya Transparency international ya kwaka 2016.

UHUSIANO WAKE NA RAIS VLADMIR PUTIN
Medvedev na Putin hawakujuana barabarani, historia yao katika uongozi inaanzia mwaka 1990 wakati mwalimu wao Anatoly Sobchak alipochaguliwa kuwa Meya wa jiji la St. Petersberg. Dmitry Medvedev ndiye alikuwa meneja wa kampeni wa Sobchak . Baada ya kuapishwa Meya Sobchak aliwachukua Medvedev na Putin kuwa washauri, Putin akiwa mshauri (adviser) wa Meya na Medved akiwa mshauri (Consultant) kwenye kamati ya mambo ya nje katika halmashauri ya jiji la St. Petersberg. Baadaye Putin alipanda cheo hadi kuwa naibu Mwenyekiti wa hamshauri ya jiji la St. Petersberg.
Mwezi June 1996 baada ya Meya Sobchak kushindwa uchaguzi, Vladmir Putin alihamishiwa kwenye ofisi ya Rais jijini Moscow wakati wa utawala wa Rais Boris Yeltsin na Medvedev alirudi kufundisha Sheria katika chuo kikuu cha St. Petersberg.

Rais wa Urusi Vladmir Putin (kulia) na Waziri wake mkuu

Dmitry Medvedev

November 1999 kwa ushawishi wa Putin, Medvedev alihamishiwa jijini Moscow na kuteuliwa kuwa naibu mnadhimu mkuu (Deputy Chief of Staff) katika ofisi ya Rais (the Russian Presidential Administration) miezi miwili baada ya Vladmir Putin kuteuliwa na Rais Boris Yeltsin kuwa Waziri Mkuu wa Urusi.

Tarehe 31 December 1999, Rais Boris Yeltsin ambaye alikuwa anasumbuliwa na maradhi alijiuzulu ghafla na kwa mujibu wa katiba ya Urusi, Waziri Mkuu Vladmir Putin alikaimu nafasi ya Urais ( Acting President) hadi Mwezi May mwaka 2000. Wakati wa kampeni za uchaguzi wa Urais, Vladmir Putin alimteua Dmitry Medvedev kuwa Meneja wake wa kampeni. Putin alishinda uchaguzi kwa kupata 53% ya kura.

Mwaka 2003 Vladmir Putin alimpandisha cheo Medvedev kutoka Naibu Mnadhimu mkuu hadi kuwa Mnadhimu mkuu wa Ikulu ya Urusi (Kremlin). November 2005, Putin alimteua Medvedev kuwa naibu wa kwanza wa Waziri mkuu wa Urusi ambaye majukumu yake yalikuwa ni kushughulikia miradi ambayo ni kipaumbele cha taifa (National Priority Projects).

Mwaka 2008 wakati Putin alipomaliza mihula miwili ya uongozi, ambapo kwa Mujibu wa katiba hakuruhusiwa kuendelea na Muhula wa tatu mfululizo, Chama cha United Russia kikiungwa mkono na vyama vingine vitatu kilimteua Dmitry Medvedev kuwa mgombea Urais na Putin alitangaza kuunga mkono uteuzi wa Medvedev. Mara tu baada ya kuapishwa kuwa Rais, Dmitry Medvedev alimteua Vladimir Putin kuwa Waziri wake mkuu nafasi aliyoitumikia kuanzia mwaka 2008 hadi mwaka 2012. Kuanzia hapo ndipo vigogo hawa walipoanza kupokezana madaraka ya chama na Serikali kwa zamu mpaka sasa hivi.

UTAWALA PACHA (TANDEM RULE)
Putin mwenye umri wa miaka 65 ana madaraka yote kama rais, lakini Medvedev mwenye umri wa miaka 52 ni waziri mkuu na kiongozi wa chama tawala cha United Russia, chama kikubwa chenye wabunge wengi bungeni kwa hivyo anaongoza chombo cha msingi cha madaraka kinachompa uwezo wa kuwa mtoaji maamuzi mkubwa.

Rais Vladmir Putin na Waziri Mkuu Dmitry Medvedev

wakifanya mazoezi ya viungo

Kutokana na umaarufu mkubwa na ushawishi alionao miongoni mwa wananchi wa Urusi kwa kuweza kumudu vyema nafasi mbili za juu kabisa za uongozi katika serikali (Nafasi ya Rais na Waziri mkuu kwa vipindi tofauti) umaarufu wa Medvedev unakwenda sambamba na ule wa bosi wake Vladmir Putin. Hatua ya Viongozi hawa wawili mashuhuri huko Urusi kuendelea kubadilishana nafasi za juu za uongozi kwa zamu na kwa njia ya kidemocrasia kunaifanya Urusi ionekane kama inatawaliwa na tawala mbili  (Tandem rule) zenye nguvu sawa.

Ukinakili Makala zangu kumbuka kufanya acknowledgment.
© Copy rights of this article reserved
®Written by Masudi Rugombana

Napatikana kupitia simu namba

+255743 184 044.
Email: masudirugombana@gmail.com

UJUE MGOGORO KATI YA CHINA NA TAIWAN

Na Masudi Rugombana.

Mgogoro unaoendelea sasa baina ya China na Taiwan ni matokeo ya mivutano ya tofauti za mitazamo ya kisiasa ya wafuasi wa vuguvugu la utaifa (Nationalist ) wenye kupendelea mfumo wa uchumi wa Kibepari waliokuwa wakiungwa mkono na Marekani dhidi ya wafuasi wa sera za kiuchumi za kijamaa (Communist) waliokuwa wakiungwa mkono na Soviet Union. Mivutano hii iliendelea kwa muda mrefu hadi kupelekea pande mbili kuingia katika vita vya wenyewe kwa wenyewe vya kugombania madaraka.

Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya China (The Chinese Civil War) ilipiganwa kuanzia mwaka 1927 hadi mwaka 1949. Vita ilihusisha wafuasi wa Nationalist wa Chama chenye mrengo wa kibebari cha  Kuomintang (KMT) kilichokuwa kinatawala Jamhuri ya China dhidi ya Wafuasi wa sera za kijamaa wa Chama cha upinzani cha  Kikomunist cha China (CPC).

Vita ilipiganwa katika hatua mbili, hatua ya kwanza ni kuanzia Mwaka 1927 hadi mwaka 1937 ambapo vita ilisitishwa na pande mbili hasimu ziliungana ili kukabiliana na kitisho ya jeshi la Japan, lengo la kuungana lilikuwa ni kuilinda China isisambaratike. Pande hasimu zilirudi tena kwenye vita vya wenyewe kwa wenyewe Mwaka 1946 baada ya kitisho cha Japan kumalizika.
Mwaka 1949  Wakomunist wakiongozwa na Mao Tse Tung walishinda vita na kuitimua madarakani Serikali ya Rais Chiang Kai-shek wa Chama cha kibebari cha Kuomintang (KMT) kisha kuunda Jamhuri ya Watu wa China (People's Republic of China-PRC).

Baada ya kushindwa vita, Mwaka 1949 serikali ya Kuomintang chini ya jenerali Chiang Kai-shek na mabaki ya jeshi lake pamoja na wafuasi wake wengi ilihamia kwenye Kisiwa cha Taiwan na visiwa vingine vidogo vinavyoizunguka Taiwan ambapo waliendelea kutawala huku wakisisitiza kuwa serikali yao ndiyo serikali halali ya Jamhuri ya China. Wakomunisti walikosa nguvu ya kuwafuata hadi kwenye visiwa kutokana na vitisho vya Marekani. Hivyo serikali katika kisiwa cha Taiwan iliendelea kujiita "serikali halali ya Jamhuri ya China" (Republic of China-ROC) na kutangaza shabaha yake ya kuikomboa China yote kutoka mikononi mwa Chama cha kikomunist cha Mao Tse Tung.

Wakati huo huo Serikali ya Kikomunist huko China Bara nayo ilijitangaza kuwa ndio serikali halali ya China yote huku ikitangaza shabaha yake ya kukikomboa kisiwa cha Taiwan kutoka mikononi wa wafuasi wa chama cha Kuomintang na kukiunganisha tena na Jamhuri ya watu wa China. 
Serikali ya Chama cha Kuomintang katika kisiwa cha Taiwan iliendelea kutambuliwa na umoja wa mataifa kuwa ndiye serikali halali ya China na ilikalia kiti cha China katika umoja wa mataifa hadi tarehe 25 Oktoba 1971 ambapo mkutano mkuu wa Umoja wa Mataifa uliamua kwamba Jamhuri ya Watu wa China (PRC) iwe mwakilishi halisi wa China kwenye Umoja wa Mataifa (UN) , hivyo Jamhuri ya China (Taiwan) ilifukuzwa. Hali hii ilipelekea Mataifa mengi zaidi ikiwemo Marekani na Washirika zake kuvunja uhusiano wa kidiplomasia na Kufunga ofisi zao za ubalozi huko Taiwan

Kwa kuwa hakuna mkataba wa amani uliofikiwa baina ya pande mbili hasimu mpaka sasa, kila upande bado unaamini kuwa vita vya wenyewe kwa wenyewe baina yao bado havijamalizika.

 
KUIBUKA KWA SERA YA CHINA MOJA (ONE CHINA POLICY)
Serikali zote mbili yaani Jamhuri ya China (Taiwan) na Jamhuri ya watu wa China ( China Mainland-Beijing)ziliweka msimamo wa kuitambua China moja tu (One China Policy) hivyo basi ziliweka sharti kwa mataifa mengine kuwa hayaruhusiwi kuwa na uhusiano rasmi na serikali zote mbili kwa pamoja kwa madai kuwa kufanya hivyo kunachochea mgawanyiko wa China. Hivyo kama nchi fulani itakuwa na uhusiano rasmi na Jamhuri ya China (Taiwan) italazimika kuvunja uhusiano rasmi na Jamhuri la watu wa China (China Mainland-Beijing) au kinyume chake(vice versa).

FAIDA NA HASARA ZA SERA YA CHINA MOJA (ONE CHINA POLICY) KWA PANDE ZOTE MBILI.
Jamhuri ya watu wa China (China Mainland) imenufaika zaidi na sera hii kwa kufanikiwa kupata uungwaji mkono kidiplomasia kutoka mataifa mengi.Katika bara la Africa, Burkina faso ndiyo nchi pekee yenye uhusiano rasmi na Taiwan huku ikiwa haina uhusiano wowote na China. Afrika kusini, Libya na Nigeria zina uhusiano rasmi na China wakati huo huo zikiwa na uhusiano usio rasmi na Taiwan. Mataifa mengine yote ya bara la Afrika yana uhusiano rasmi na China bila kuwa na uhusiano usio rasmi na Taiwan.  98% ya mataifa yote Duniani (Yakiwemo mataifa yote Makubwa) yana uhusiano rasmi na China. Hali hii inaipa China nguvu ya kuendelea kuichukulia Taiwan kama jimbo lake lililojitenga. Hata hivyo Uhusiano  wa kijeshi unaoendelea kunawiri kati ya Taiwan na Marekani umekuwa ni kitisho kwa Jamhuri ya Watu wa China.

Kwa upande wa Taiwan, sera hii imewawezesha kuendelea kujitawala bila kusumbuliwa. Pia imekuwa na uhusiano usio rasmi na mataifa yote ya Ulaya Magharibi, Amerika na baadhi ya mataifa ya Asia. Ingawa kuna harakati nyingi za kijeshi kwenye eneo la mlango bahari wa Taiwan (Taiwan strait) unaotenganisha nchi hizi mbili bado raia wa nchi hizi mbili wanatembeleana na ikiwa ni pamoja na kufanya biashara. Inakadiriwa kuwa raia milioni mbili wa Taiwan wanaishi na kufanya kazi China. Pia uungwaji mkono kiuchumi kutoka kwa  Marekani na Washirika zake umeifanya Taiwan kuwa miongoni mwa Mataifa yaliopiga hatua kubwa Kimaendeleo huku ikishika nafasi ya 21 kwa kuwa na uchumi mzuri duniani. Hasara iliyopata Taiwan ni kutengwa kidiplomasia na mataifa mengi Duniani.

Ukinakili Makala zangu kumbuka kufanya acknowledgment.
© Copy rights of this article reserved
®Written by Masudi Rugombana

Napatikana kupitia simu namba

+255743 184 044.
Email: masudirugombana@gmail.com

FAO LA KUJITOA LAFUTWA

Dodoma. Serikali imesema fao la kujitoa halipo, badala yake imekuja na fao la bima ya afya.
Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge na Vijana), Jenista Mhagama alisema hayo bungeni jana kuwa suala la fao la kujitoa haliwezekani kwa sasa na badala yake imeanzisha mchakato wa fao la bima ya afya ambalo itakuwa
ni mbadala wa fao la kujitoa.

Waziri Jenister Mhagama

“Katiba ya Tanzania katika kifungu cha 11 kinaeleza namna ambavyo mifuko hiyo(akimaanisha ya hifadhi ya jamii) inapaswa kuwa, lakini hata juzi Mheshimiwa Rais aliagiza utengenezwe utaratibu katika bima ya mfuko na itakuwa ni mbadala wa watu wasiokuwa na ajira,” alisema Mhagama.

Mapema bungeni jana, swali kuhusu malipo ya mafao kwenye mifuko ya hifadhi ya jamii liliwaibua wabunge wengi waliotaka kuuliza maswali ya nyongeza licha ya mawaziri kutoa majibu.

Akijibu swali la wafanyakazi waliopatikana na vyeti feki kama wanaweza kulipwa mafao yao, Waziri wa Utumishi Angella Kairuki ali hatuwezi kutoa taarifa kwa sasa kwani bado wanashughulikia jambo hilo ili kuona namna bora ya kufanya na wakifikia hatua nzuri watatoa majibu ya kuaminika na kuomba wapewe muda kwa sasa

Mapema mbunge wa Viti Maalumu, Amina Mollel alitaka kujua kwa nini wafanyakazi waliopatikana na vyeti feki wasilipwe mafao yao.
Naibu wa Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Uratibu na Bunge), Anthony Mavunde alisema kuanzishwa kwa mifuko ya jamii kumefikia hatua mbalimbali ikiwamo kukamilika kwa tathimini ya mifuko ya hifadhi ya jamii (actuarial evaluation) ambayo imetoa mapendekezo kuhusu namna bora na mambo ya kuzingatia katika kuunganisha mifuko ya hifadhi ya jamii.

“Mpaka sasa Serikali haijafanya uamuzi rasmi wa idadi ya mifuko itakayobaki baada ya kulinganisha mifuko iliyopo hivi sasa,” alisema Mavunde. Source: Gazeti la Mwananchi

MELI YENYE MAROLI 600 MALI YA DANGOTE CEMENT YATIA NANGA BANDARI YA MTWARA.

Mfanyabiashara tajiri zaidi barani Afrika, Alhaji Aliko Dangote leo December 10, alikutana na kufanya mazungumzo na Rais Dk Magufuli, Ikulu jijini Dar es Salaam. Dangote alimthibitishia rais Magufuli kuwa hana lengo la kufunga kiwanda chake kama inavyodaiwa badala yake anatafuta fursa nyingine za kuwekeza hapa nchini.

Katika kuthibitisha hilo, Mfanyabiashara huyo alisema leo meli yenye malori mapya 600 kwa ajili ya kusambazia saruji yake itawasili nchini. Ameongeza kuwa lengo la kufanyabiashara hapa nchini mbali na kutengeneza faida pia ana lengo la kuisaidia serikali ya Tanzania kutengeneza ajira hivyo hana sababu ya kuagiza mali ghafi toka nje ya nchi ambazo zinapatikana hapa nchini.

Mara tu baada ya kumaliza mazungumzo na Rais, Meli kubwa yenye baadhi ya magari hayo imetia nanga katika bandari ya Mtwara ambapo ndipo kiwanda cha Saruji cha Dangote kilipo. Pia imeelezwa kuwa wiki ijayo meli nyingine kutoka Korea Kusini yenye malori 451 inatarajiwa kuwasili katika bandari ya Mtwara.

Pichani ni  meli hiyo ikiwa bandarini Mtwara

DR. MAGUFULI NA ALHAJI DANGOTE WAFANYA MAZUNGUMZO IKULU JIJINI DAR ES SALAAM

Dar es salaam.

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. John Pombe Magufuli leo tarehe 10 Desemba 2016, amekutana na kufanya mazungumzo na Mmiliki wa Kiwanda cha Saruji cha Dangote kilichopo Mtwara, Alhaji Aliko Dangote.

Rais John Magufuli na Mmiliki wa kiwanda cha

Dangote Cement, Alhaji Aliko Dangote wakifanya mazungumzo

Ikulu Jijini Dar es salaam leo December 10, 2016.

Katika mazungumzo hayo, Rais Magufuli amemhakikishia mfanyabiashara huyo kuwa serikali ya Tanzania itaendelea kuweka mazingira mazuri kwa wawekezaji wote nchini katika kutimiza lengo lake la kuwa na Tanzania ya Viwanda.

Rais Magufuli amesema kuhusu kiwanda cha kuzalisha Saruji cha Dangote kilichopo Mkoani Mtwara hapakuwa na tatizo lolote ila kulikuwa na watu ambao walitaka kujinufaisha binafsi kupitia mradi huo kwa kufanya biashara za ujanja kitu ambacho serikali yake haikiruhusu.
Amemtaka Dangote kununua gesi moja kwa moja kutoka TPDC ambacho ni chombo cha serikali badala ya kutumia watu ambao wamekuwa na nia ya kutengeneza faida tu.


''Iwapo unataka maelezo yoyote ama lolote linalokukwamisha uwasiliane na viongozi wa serikali badala ya kuwasiliana na watu ambao wako kwa ajili ya kufanya biashara ya ujanja ujanja kwa lengo la kupiga dili '' amesema Rais Magufuli.
Dokta Magufuli amesema Dangote ametaka eneo dogo ambalo angelitumia kusafirishia saruji yake wakajitokeza watu ambao wametaka kumuuzia kwa shilingi bilioni 43 kitu ambacho hakina uhalisia wowote bali ni watu ambao wanataka kutengeneza faida kitu ambacho hakiwezekani.

Kwa upande wake mmiliki wa Kiwanda cha kuzalisha Saruji cha Dangote, Alhaji Aliko Dangote ameshangazwa na baadhi ya vyombo vya habari kuwa amefunga kiwanda kwa sababu amekatazwa kuagiza makaa ya mawe toka nje ya Tanzania kitu ambacho amesema hakiingii akilini kwa sababu makaa ya mawe ya Tanzania ni rahisi na yana ubora kuliko kuagiza nje.


Katika kuthibitisha hilo, tayari Mfanyabiashara huyo ameingiza malori mapya 600 kwa ajili ya kusambazia saruji yake. Ameongeza kuwa lengo la kufanya biashara hapa nchini mbali na kutengeneza faida pia ana lengo la kuisaidia serikali ya Tanzania kutengeneza ajira hivyo hana sababu ya kuagiza mali ghafi toka nje ya nchi ambazo zinapatikana nchini.

Rais Magufuli na Alhaji Dangote wakiongea na

waandishi wa habari mara baada ya kufanya mazungumzo

Ikulu jijini Dar es salaam.

Alhaji Dangote amemuhakikishia Rais magufuli kuwa ataendelea kufanya kazi na Serikali ya Tanzania na kamwe hana nia yoyote ya kufunga kiwanda chake kama inavyodaiwa na baadhi ya vyombo vya habari bali ana mpango wa kuangalia fursa nyingine zaidi za uwekezaji hapa nchini kutokana na uwepo wa sera nzuri za uwekezaji chini ya Serikali ya Awamu ya Tano.

MGOGORO CUF NI MATUNDA YA DHAMBI YA UBAGUZI-HAMAD RASHID

WAKATI viongozi wakuu wa CUF; Profesa Ibrahim Lipumba (Mwenyekiti) na Maalim Seif Sharif Hamad (Katibu Mkuu) wakiendelea kuvutana, aliyewahi kuwa kigogo wa chama hicho, Hamad Rashid Mohamed (pichani) amesema mgogoro huo ni matunda ya dhambi ya ubaguzi.

Katika mahojiano maalumu na gazeti la jambo leo yaliyofanyika wiki hii, Hamad ambaye alikuwa Kiongozi wa Kambi ya Upinzani bungeni katika Bunge la Tisa alisema wasipotubu, dhambi hiyo itawamaliza.
Akitumia uzoefu wake ndani ya CUF, Hamad ambaye alipofukuzwa kwenye chama hicho akaanzisha Chama cha Alliance for Demokratic Change (ADC), alitaja mambo kadhaa yanayokiharibu chama hicho kama inavyofafanuliwa kwenye kipengele kifuatacho cha maswali na majibu;

Swali: Unadhani nini kimejificha nyuma ya mgogoro wa CUF?

Jibu: CUF kimeondoka katika muundo wa kuwa taasisi na kimekuwa chama kinachoongozwa na mtu mmoja anayeshirikiana na watu wawili au watatu tu wanaomuunga mkono.
Sasa kama chama hakipo kwenye muundo wa taasisi, kitakuwa kinaendeshwa kwa matakwa ya mtu mmoja.
Lakini ikiwa watu wanaanzisha chama kinachoamini katika Muungano halafu ndani yake anatokea kiongozi anasema anataka Serikali ya Mkataba, hapa kuna tatizo.
Ugomvi CUF utaendelea kwa sababu kuna sultani anayetaka kusikilizwa kila anachotaka kifanyike bila kujali kina manufaa gani kwa chama.
Kwa mfano mimi nilishutumiwa kwamba nimetaka kugombea ukatibu mkuu ili nimpiku Maalim Seif. Nikaambiwa napelekwa kwenye kamati ya nidhamu ambayo haipo kikatiba na baadaye nikapelekwa katika Baraza Kuu la Uongozi na sikupewa hata nafasi ya kujieleza kwa sababu tu mtu fulani ana wasiwasi na nafasi yake.
Ukishachukua haya yote unakuta ugomvi ndani ya CUF utaendelea hadi watakapoondoa dhambi hii. Naamini itawaandama (dhambi) kwani wamedhulumu sana juhudi za watu, rasilimali na muda wa watu ili watu fulani wabaki kwenye madaraka na kutumia hata uongo ili wabaki katika nafasi zao.

Swali: Kuna sababu nyingine iliyofanya ufukuzwe CUF?

Jibu: Walinizushia nimepewa fedha na Pengo (Kardinali), Pinda (Waziri mkuu mstaafu) na Lowassa (aliyekuwa mgombea Urais kupitia Ukawa) ambaye ndiye wamemchukua na kufanya naye siasa kila mahala.

Swali: Unashauri Lipumba na Seif wafanye nini ili wamalize mgogoro huo?

Jibu: Kama hawataki kukaa na kuangalia Katiba ya Chama bila kumuangalia mtu usoni wataendelea kuteketea.

Swali: Kwa nini CCM hakuna migogoro mingi kama wapinzani?

Jibu: CCM wana madhambi yao, lakini wameweka utaratibu wa kuheshimu chama, lakini CUF inafukuza watu kwa sababu haiendeshwi kitaasisi.

Swali: Lakini kuna madai kuwa wewe unatumika na CCM?

Jibu: Sishangai kusikia hivyo, kwa kuwa hao hao wanaoniambia natumika na CCM walinishutumu natumika na Chadema nilipokuwa Kiongozi Mkuu wa Kambi ya Upinzani bungeni. Nishazoea kushutumiwa ila tofauti yangu na wao ni kwamba mimi siwezi kutumia lugha ya matusi katika kuwajibu.

Swali: Kuna watu wanaamini kuwa ni tabia ya Seif anapomchoka mtu (mwenyekiti) anatengeneza zengwe. Wakitolea mfano kwa wenyeviti wastaafu kama kina Mapalala. Wewe una maoni gani?

Jibu: Ni kweli kwa mfano Mzee Mloo alikuja akasema anataka apumzike, lakini baadaye akaona aendelee na akapita kwa Katibu Mkuu (Seif) na alimkubalia, ila baadaye yakatengenezwa mazingira kuwa kauli yake aliyoitoa awali ndiyo iwe hiyo hiyo, hakuangalia kwamba ni mtu ambaye amejitolea katika chama.
Kuna watu walijitoa sana katika chama wakadhalilishwa na kufukuzwa, sasa hiki kinachotafuna CUF ni matunda ya dhambi ya ubaguzi na ubinafsi.

Swali: Unadhani nani kakosea kati ya Lipumba na Seif?

Jibu: Naona wote walikosea kwa namna walivyojiunga na Ukawa. Hawakuangalia madhara yanayoweza kukipata chama.
Walikosea kwa sababu uamuzi ule haukuwa na baraka za mkutano mkuu wa chama. Ilikuwa ni lazima mkutano wa CUF ukubali kwanza kwamba hawatasimamisha mgombea Urais kabla ya kujiunga na Ukawa, lakini wao wakajiamlia kirafiki rafiki.
Chadema walikuwa wajanja walienda katika mkutano wao mkuu kuomba baraka na wakawazidi ujanja wengine kwa kulazimisha kumpitisha Lowassa.

Swali: Unadhani ni kwanini Lipumba na Seif hawakushitukia njama hizo?

Jibu: Kwa sababu Chadema walisema hawatasimamisha mgombea Zanzibar, Maalim Seif aliwakubalia ili akagombee uraisi huko na aliona hilo lingefanikisha malengo yake.

Swali: Kuna maoni tofauti kuhusu uamuzi wa Msajili dhidi ya mgogoro huo wa CUF.

Jibu: Msajili alikuwa sahihi kwa kuwa alizingatia katiba ya CUF inavyosema. Hakupendelea upande wowote. Ukiisoma katiba ya CUF hata wewe ambaye siyo mwanasheria utakuwa upande wa Msajili.


Swali: Kwa mgogoro uliopo nini inaweza kuwa hatima ya CUF?

Jibu: Naona CUF ikimfia Maalim Seif

Swali: Unaionaje CUF ndani ya Ukawa?

Jibu: CUF imemezwa na Ukawa. Haiwezi
kuendesha siasa ikiwa ndani ya umoja huo wa vyama vinne.

Swali: Unaweza kutofautishaje mgogoro wa sasa kati ya Seif na Lipumba na ule kati yako na Seif hata ukatimuliwa na kuamua kuunda chama kingine?

Jibu: Tofauti yake ni kwamba stori zetu zilivyotengenezwa tulitakiwa tupate tafsiri ya kisheria zaidi lakini mgogoro wa sasa unaendeshwa na siasa. Suala letu lilipata Baraka kwa wanachama wengi wa CUF waliamini tuna makosa hadi sasa ndio wanatufuata kutuomba radhi tofauti na sasa ambapo watu wengi wa Zanzibar na Bara wanamuunga mkono Lipumba.

Baada ya kushindwa kinyang’anyiro cha uchaguzi wa Rais Zanzibar kupitia ADC, Hamad Rashid Mohamed akateuliwa na Rais Dk Ali Mohamed Shein kuwa mmoja wa mawaziri katika Serikali yake.

NDEGE ZA AINA YA BOMBARDIER NI MKOMBOZI KWA SAFARI ZA NDANI

Na Masudi Rugombana.

Kumekuwa na mjadala mkali unaoendelea hapa nchini kuhusiana na ndege mpya za ATCL aina ya Bombadier Dash 8 Q400. Ndege za kwanza kabisa kununuliwa na serikali kwa ajili ya usafiri wa ndani tangu mwaka 1978.

Kwa kuzingatia changamoto zinazoikabli sekta ya usafiri wa anga nchini hasa kwa upande wa gharama za uendeshaji na ubora wa viwanja vyetu vya ndege, matumizi ya ndege zinazotumia gharama ndogo ya uendeshaji na zenye uwezo wa kutua katika viwanja vyenye ubora mdogo ndio suluhisho sahihi wakati nchi ikiendelea kuimarisha miundo mbinu ya usafiri wa anga.

Shirika letu la ndege lilikufa kwa sababu ya kushindwa kujiendesha kutokana na gharama kubwa za uendeshaji pamoja na ufinyu wa abiria wanaotumia usafiri wa anga uliosabishwa na gharama kubwa ya nauli za ndege.

Mwanzo ilidhaniwa labda ni wizi unafanyika lakini baada ya utafiti uliofanywa ili kujua gharama chache za uendeshaji ikaonekana ni sawa kwa shirika hili kushindwa kujiendesha.
Kwa nini nchi imefanya ununuzi wa ndege aina ya Bombardier badala ya boeing kwa ajili ya usafiri wa ndani?


BOEING. Ndege aina ya Boeing inauzwa kwa dola za Marekani milioni mia mbili tisini na sita (US296 millions) wakati ndege aina ya Bombardier Q400 inauzwa dola za Marekani milioni 35 tu (US35millions.

Hesabu yake

Ili kununua bombardier tisa unahitaji dola za Marekani milioni 315. Sasa ukichukua dola hizo milioni 315 ukatoa dola milioni 296, utakuwa umebakiwa na dola milioni 19.
Ambapo hizi Bombardier tisa zingetusaidia kwa upande wa shirika kujiendesha lenyewe na kutupatia faida kubwa mara tisa ya boeing.
Kuhusu kasi (speed) ya Boeing ni sahihi kabisa kwamba ni kubwa kuliko Bombardier kutokana na uchomaji wa mafuta, speed yake ni 590mph wakati speed ya Bombardier ni 414mph au 667km/h.
Kama kutoka Dar es Salaam hadi Mwanza ni Km 1,100 maana yake Bombardier itatumia saa moja na dakika arobaini (1 hr and 40mnts) wakati Boeing itatumia saa moja na dakika kumi na tano (1hr and 15 mnts) tofauti iliyopo hapa dakika 25 tu.
Boeing inatumia dumu moja la mafuta la lita 4 kwa sekunde moja kwa hiyo kwa saa moja inatumia lita elfu kumi na nne mia nne (14,400) (4l×60s×60m)
Kwa mfano, mafuta ya ndege kwa lita yakiuzwa shilingi 2,000 maana yake ili tutie mafuta ya kuelekea safari ya Songea inayochukua takriban saa moja tu tunahitaji milioni 28,800,000 (14,400×2000). Na tunahitaji abiria 96 watakaolipa Tsh 300,000 ili kuweza kulipia gharama za mafuta tu.
Ukijumuisha gharama za ‘service’ na wafanyakazi utakuta faida inayopatikana ni ndogo sana au hakuna kabisa.

Bombardier inatumia lita 1.187 ya madumu ya mafuta kwa mile moja yaani ukikadiria inatumia lita moja ya mafuta kwa mile moja (1mile=1.6kms)
Umbali wa Songea hadi Dares Salaam (Air Distance) ni takribani kilometa 537 sawa na miles 335.625.

Kwa hiyo itatumia lita 398.386875 ambazo ukizizidisha kwa gharama ya Tsh 2,000 kwa lita unapata laki saba tisini na sita elfu mia saba sabini na tatu (796,773). Swali la kiuchumi, jambo gani muhimu kati ya kugharimika 28,800,000 na kugharimika 797,000?

Bombardier Dash 8 Q400

Kwa mtu yeyote mwenye mawazo tulivu na mwenye kutaka shirika hili kujiendesha kwa kibiashara ni lazima atumie Bombardier ili apate faida.

Pia kutokana na hali ya viwanja vyetu ndege hizi zinafaa kwa sababu zinaweza kutua katika viwanja vya kawaida na ndiyo maana serikali ilizinunua ndege hizi mahususi kwa safari za ndani!

Ni jambo lisilokubalika kabisa kutenga bajeti ya serikali iende ikahudumie shirika la ndege ambalo ukitumia akili ya kiuchumi linaweza kujiendesha na likaliletea taifa faida.

KIKWETE APIGIWA CHAPUO UWENYEKITI WA UMOJA WA AFRICA (AU)

MWANA DIPLOMASIA Mashuhuri barani Afrika, ambaye pia ni Rais mstaafu wa Tanzania, Jakaya Kikwete, ana uwezekano mkubwa wa kuwa Mwenyekiti mpya wa Umoja wa Afrika (AU) endapo Tanzania itakubali kumuunga mkono kwenye kinyang’anyiro hicho.

Mwanadiplomasia Mashuhuri Afrika na

Rais Mstaafu wa Tanzania Dr. Jakaya Kukwete

AU inatarajiwa kufanya uchaguzi wa Mwenyekiti wa AU Januari mwakani, baada ya kushindikana kupatikana kwa mshindi miongoni mwa watu watatu waliojitokeza kuwania nafasi hiyo hapo awali. Waliochukua fomu na kujitokeza hapo awali ni Makamu wa Rais wa zamani wa Uganda, Dk. Specioza Kazibwe, Waziri wa Mambo ya Nje wa Botwana, Pelonomi Venson-Moitoi na Agapito Mokuy kutoka Guinea ya Ikweta.

Hata hivyo, vyanzo vya kuaminika vinasema kuwa viongozi wa Afrika sasa wako tayari kumpa Kikwete nafasi hiyo endapo tu nchi yake itakubali kumuunga mkono katika mchakato huo. Katika uchaguzi wa kwanza uliofanyika Kigali, Tanzania pamoja na nchi nyingine za Jumuiya ya Uchumi ya Nchi za Kusini mwa Afrika (SADC) zilimuunga mkono Moitoi.



Kwa mujibu wa gazeti maarufu la Botswana, Sunday Standard, viongozi wa SADC sasa wamegawanyika baada ya kuonekana kwamba Kikwete ana nia ya kuwania nafasi hiyo; akionekana kuwa na uwezo mkubwa wa kushika wadhifa huo kuliko washindani wake.
Likinukuu vyanzo mbalimbali vya kidiplomasia, gazeti hilo limedai kwamba zaidi ya ujio wa Kikwete, jambo jingine lililomharibia mtarajiwa huyo wa SADC ni habari zilizoibuka hivi karibuni kwamba mgombea huyo sasa anaungwa mkono na Marekani.

“Kuna baadhi ya nchi wanachama wa SADC kwa kupitia njia zao za kijasusi zimedaka taarifa za kiintelijensia jijini Gaborobe kwamba Moitoi ndiye kipenzi cha Wamarekani. Kuna nchi kama Zimbabwe na Lesotho hazitaki kusikia mtu anatumika na Marekani. Hiki ni kikwazo kwa Moitoi.
“Kuna shaka kuwa Venson-Moitoi atakuwa kibaraka wa Marekani barani Afrika kwani zipo taarifa kuwa nchi hiyo imemuahidi mgombea huyo kuwa itamsaidia kifedha kwenye kampeni yake ya kuchaguliwa kuwa Mwenyekiti wa AU,” limeandika gazeti hilo.

Katika uchaguzi uliopangwa kufanyika Julai mwaka huu jijini Kigali, Rwanda, nchi wanachama wa Umoja wa Kiuchumi wa Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS) wenye nchi 15 haukupiga kura kwa kile kilichoelezwa kuwa haukuona kama kuna mgombea makini miongoni mwa watatu hao wa kwanza.

Vyanzo vya kuaminika vinasema kuwa viongozi wa Afrika Magharibi wanamuunga mkono Kikwete; huku Rais wa Senegal, Macky Sall, akitajwa kuwa mmoja wa waungaji mkono wake wa wazi.

Viongozi wengine wa Afrika ambao tayari wanafahamika kwa kuunga mkono Uenyekiti wa Kikwete ni Rais Jacob Zuma wa Afrika Kusini, Mfalme Mswati wa Swaziland, Rais Ali Bongo wa Gabon, Mugabe, Rais Joseph Kabila wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), Rais Muhamadu Buhari wa Nigeria na Rais Uhuru Kenyatta wa Kenya.

Kwa sababu nchi za ECOWAS hazikupiga kura Kigali, ndiyo sababu akina Moitoi walishindwa kupata kura za kutosha kuweza kushinda nafasi hiyo.

Pamoja na uungwaji mkono huo wa Kikwete, hadi mwezi uliopita Tanzania ilikuwa ikimuunga mkono mgombea wa SADC, Venson-Moitoi na hakuna taarifa mpya zilitolewa na serikali kama imebadili msimamo wake.

Mpaka sasa Rais huyo mstaafu hajachukua fomu na taratibu za kuwania nafasi hiyo zinataka mtu achukue fomu kwanza.

Dr. Jakaya Kikwete akizungumza na Rais Barack Obama

na mgombea urais wa Marekani kwa tiketi ya chama

cha Democratic Bi Hillary Clinton Ikulu mjini Washington

Kikwete ni miongoni mwa wanadiplomasia mashuhuri katika duru za AU ambapo mwaka huu aliteuliwa kuwa Mwakilishi wake maalumu katika mgogoro unaoendelea hivi sasa nchini Libya.

Kwa vile sehemu kubwa ya shughuli za AU zinafadhiliwa na nchi wahisani, Mwenyekiti wa chombo hicho anatakiwa kuwa mtu ambaye ana uhusiano mzuri na wahisani na mwenye uwezo wa kuzungumza nao na wakamsikiliza; sifa ambazo inaelezwa kuwa Kikwete tayari anazo.